Muhammed b. Abdulmelik Ed-Deylemî ve tefsirdeki metodu

Vargeloğlu, Abdullah], [Muhammed b. Abdulmelik ed-Deylemî ve Tefsîrdeki Metodu], [Yüksek Lisans Tezi], Ankara, [2008]Hicrî 6. yüzyıllarda yaşamış olan Muhammed b Abdulmelik ed- Deylemî zamanının önemli ilim adamlarından biridir. Hayatıyla ilgili fazlaca bilgiye ulaşamadığımız müellifin çoğu tasavvufa ait otuza yakın eseri bulunmaktadır. Geride bıraktığı eserlerinden biride tefsîr ilmi ile alakalıdır. Tezimizin konusu olan ?Kitâb'u Tasdikı'l Maârif? adlı eseri Sûfîlerin ihtiyaç duyduğu bazı âyetlerin tefsîrini içermektedir.Deylemî, tefsîrinde özellikle Sülemî'den etkilenmiştir. Bu etkiyi ?Kitâb'u Tasdikı'l Maârif? in hemen her sayfasında görmek mümkündür. Bu etkilenme kuru bir takipçilik olmamış, yeri geldiğinde kendi görüşlerini de ortaya koymuşturBir işârî tefsîr olan ?Kitâb'u Tasdikı'l Maârif?, tasavvuf, kelam, dil gibi çeşitli ilim dallarıyla ilgili bilgiler içermekle birlikte dirâyet ve rivâyet yönü de dikkate değerdir.İtikatta Ehl-i Sünnet çizgisinde olan Deylemî, zamanındaki hulûliyye mensublarıyla mücadele etmiş; rûyetullah konusunda Mutezile'nin hilafına değerlendirmelerde bulunmuştur.Taassuptan uzak, ufku açık bir İslâm mütefekkiri olan Deylemî'nin telif ettiği bu eser, hacminin küçüklüğüne karşın İslâmî ilimler açısından faydalı birçok bilgiyi ihtiva eder niteliktedir.Anahtar SözcüklerDeylemî, Tasavvuf, kelam, tevhid, nefis, hululiyye