Multipl skleroz tanılı hastalarda chitinase 3 like 1 ve chitinase 3 like 2 düzeyleri

Amaç: Multipl Skleroz (MS) ; merkezi sinir sisteminin (MSS ) yineleyici ya da ilerleyici, inflamatuar, demiyelinizan, dejeneratif hastalığıdır. Genetik yatkınlık zemininde çevresel etmenler ve otoimmun yanıt hastalık patogenezinde suçlanan önemli faktörlerdir. Memelilerde kitin sentezlenmemesine rağmen, yıkım olan yerlerde mutasyonlar sonucu kitinaz ve kitinaz benzeri proteinler sentezlenebilmektedirler. Yürütülen son çalışmalarda, MS,artrit, astım ve inflamatuar barsak hastalığı olanlarda kitinaz düzeyleri değerlendirilmiş ve kitinazların inflamatuar süreçlerde ve doku yenilenmesinde önem arzettiği görülmüştür. Ayrıca Klinik İzole Sendromlu(CİS) hastaların serebrospinal sıvılarında Chitinase 3 like 1(CHI3L1) düzeyi yüksek bulunanlarda daha sonra MS geliştiği görülmüştür. Biz bu çalışmamızda sağlıklı kişilerle, MS tanılı hastaların atak ve remisyon dönemlerinde CHI3L1 ve Chitinase 3 like 2(CHI3L2) düzeylerini karşılaştırıp, hastalık aktivitesi ve prognoz ile korelasyonunu ortaya koymayı ve MS in tanı ve tedavisine katkıda bulunmayı amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı'nda klinik ve tanısal testler sonucu 2010 Mc Donald kriterlerine göre kesin MS tanısı alan 40 hasta ve 40 sağlıklı gönüllü alındı. MS tanısı almış hastalardan atak döneminde ve ataktan en az bir ay sonra remisyon döneminde olmak üzere iki kez, sağlıklı kontrol grubundan bir kez kan örneği alındı. MS hastalarında atak ve remisyon döneminde ölçülen CHI3L1 ve CHI3L2 düzeyleri kendi arasında ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Çalışılan parametreler hastalık süresi, atak sıklığı, Expanded Disability Status Scale (EDSS ), uygulanan tedavi, cinsiyet, aile öyküsü ve Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) lezyon yükü ile karşılaştırıldı. Bulgular: CHI3L1 düzeyi MS atak dönemindeki hastalarda MS remisyon dönemindeki hastalar ve kontrol grubuna göre daha yüksek saptandı. MS remisyon dönemindeki hastalar ve kontrol grubu arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı. CHI3L2 düzeyi MS atak ve MS remisyon dönemindeki hastalarda kontrol grubuna göre daha düşük saptandı. MS atak ve MS remisyon dönemindeki hastalar arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı. İmmünmodulator ilaç kullanan MS hasta grubunda CHI3L1 ve CHI3L2 düzeylerinde anlamlı bir farklılık olmayıp, ilaç kullanmayan MS hasta grubunda ilaç kullananlara kıyasla değerler daha yüksek saptandı. Aile öyküsü, cinsiyet ve MRG da lezyon yükü ile CHI3L1 ve CHI3L2 değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmedi. Sonuç: Çok önemli immün temelli sistemik bir hastalık olan MS 'de, patogenezde CHI3L1/ CHI3L2 aksının yer aldığı ancak başka mekanizmaların da hastalık patogenezine katkıda bulunduğu düşünüldü. Anahtar Sözcükler: Multipl skleroz, Chitinase 3 like 1, Chitinase 3 like 2