Muş Surp Garabed Manastırı

Muş il sınırları içerisinde yer alan Muş Surp Garabed Manastırı şehir merkezinden 48 km uzaklıkta kuzeybatı dağ eteklerine inşa edilmiş, Muş (Daron)'un ilk ve en büyük Ermeni-Apostolik manastırıdır. Klagavank (Klag'ın manastırı), İnnagnianvank (dokuzgözlü pınar manastırı) , Çanlı Manastırı, Saint Charles Monastery, John the Baptist, Saint John the Precursor, the Holy Precursor, Surp Garabed gibi farklı isimlerle anılan manastır, günümüzde Çengelli Kilisesi olarak bilinmektedir. Aziz Krikor, Kayseri'den getirttiği Aziz Hovhannes Mıgırdiç'in kemiklerini "kutsal emanetler" olarak manastıra koymuştur. Kutsal emanetler nedeniyle manastıra dışardan pek çok dindar Hıristiyanların hac için gelip ziyaret ettikleri dini bir merkezdi. Pagan dönemi tapınakları olan Demeter ve Kisan harabeleri üzerine inşa edilen Muş Surp Garabed Manastırı, IV. Yüzyıldan XX. Yüzyıla kadar bölgede yaşayan Ermenilerin ruhani merkezi olarak varlığını korumuştur. Manastır, VIII. yüzyılın sonuna kadar, kabirleri orada bulunan Daron'lu Mamigonyan prenslerinin özel mülküydü. Mamigonyan hanedanlığının en ünlü üyeleri olan prensler; Muşeğ, Kayl Vahan, Sımpat ve Vahan Mamigonyan'ın mezar taşları, XX. Yüzyılın başına kadar görülebiliyordu. XX. Yüzyılın başlarına kadar cazibe merkezi olan Muş Surp Garabed I. Dünya Savaşı'na kadar varlığını sürdürmüştür.