Müzelerin eğitimde kullanılmasına yönelik ortaokul öğretmenlerinin tutumları ve yeterlilik algılarının incelenmesi

Araştırmanın amacı ortaokul öğretmenlerinin müzelerin eğitimde kullanılmasına yönelik tutumlarının ve yeterlilik algılarının belirlenmesi ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırma 2018-2019 eğitim öğretim yılı bahar döneminde İstanbul ilinin 7 farklı ilçesinden seçilen 15 farklı ortaokulda çalışan toplam 330 öğretmen ile yürütülmüştür. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan "Müzelerin Eğitimde Kullanılmasına Yönelik Öğretmen Tutum Ölçeği" ve "Müzelerin Eğitimde Kullanılmasına Yönelik Öğretmen Yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik analizleri için kapsam geçerliği, yapı geçerliği, ayırt edicilik geçerliği ve iç tutarlık güvenirlik analizleri yapılmıştır. Veriler araştırmanın amaçları doğrultusunda istatistiksel hesaplama paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerin öncelikle normal dağılıma uygunluğu incelenmiş ve bu duruma bağlı olarak parametrik veya parametrik olmayan analizler kullanılmıştır. Ortaokul öğretmenlerinin müzelerin eğitimde kullanılmasına yönelik genel tutum düzeylerinin 'yüksek', müzelerin eğitimde kullanılmasına yönelik yeterlilik algılarının düzeyinin ise 'orta derecede yeterli' olduğu belirlenmiştir. Ortaokul öğretmenlerinin müzelerin eğitimde kullanılmasına yönelik genel tutum düzeylerinin, alt ölçeklerinin ve yeterlik algılarının cinsiyet, kıdem yılı, eğitim durumu (lisans, lisansüstü), okul türü (ortaokul, imamhatip ortaokulu) ve branş değişkenlerine göre farklılaşmadığı görülmüştür. Ortaokul öğretmenlerinin, müzelerin eğitimde kullanılmasına yönelik yeterlik algılarının ve tutumlarının (ölçeğin genelinde, 'öğrenci kazanımları' ve 'gönüllülük' alt ölçeklerinde) daha önce müzeler veya müzelerin eğitimde kullanımıyla ilgili eğitim almış olanlar lehine farklılaştığı belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına dayanarak öğretmenlere, müzelerin eğitimde kullanımının yaygınlaştırılabilmesi amacıyla hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim faaliyetlerinin düzenlenmesi önerilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin kendi alanlarında müze ziyaretleri planlayabilmeleri için, sahip olmaları gereken becerilere yönelik uygulamalı eğitimler verilerek öğretmenlerin yeterliklerinin artmasının sağlanabileceğine ilişkin öneriler sunulmuştur. Anahtar Sözcükler: müze, müze eğitimi, ortaokul öğretmeni, yeterlilik, tutum