Necati Bey Divanı'nda arkaik unsurlar

Bu tezin konusu Necati Bey Divanı'nda yer alan arkaik unsurların ek ve söz varlığı bağlamında incelenmesidir. Çalışma; Giriş, Eklerde Görülen Arkaik Örnekler, Söz Varlığındaki Arkaik Örnekler ve Sonuç bölümü olarak dört ana bölüme ayrılmıştır. Giriş bölümünde arkaizmle ilgili bilgi verildikten sonra, çalışmanın incelenmesinde izlenen yol açıklanmaya çalışılmıştır. Sonrasında ise Necati Bey'in hayatı ve edebȋ şahsiyetine değinilmiştir. Eklerde Görülen Arkaik Örnekler bölümünde Divan'dan kayda geçirilmiş arkaik ek ya da yapılar Türk dilinin tarihî alanlarındaki kullanımlarıyla karşılaştırılarak sunulmaya çalışılmıştır. Söz Varlığındaki Arkaik Örnekler kısmında ise Güncel Türkçe Sözlük'e girmemiş arkaik olduğu düşünülen örnekler, Tarama Sözlüğü'ndeki açıklama ve örneklerle çalışmaya dâhil edilmiştir. Bu örnekler sonraki aşamada Derleme Sözlüğü'ndeki kullanımlarına bakılarak bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Türkçe Sözlük'te bulunamayan kayıtlar arkaik olarak nitelendirilmiştir. Sözcüğün varsa ağızlardaki kullanım yerleri sıralanmıştır. Sonuç kısmında ise çalışmadan ulaşılan değerlendirmeler sıralanmıştır. Divan'da bugünün kullanımından farklılık gösteren deyim ve atasözleri de günümüz Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü'ndeki benzerleriyle karşılaştırılarak verilmeye çalışılmıştır. XV. yüzyıl sonuna ait bir eser olan Necati Bey Divanı, Türk dilinin o dönemde içinde bulundurduğu dil özelliklerine ve söz varlığı örneklerine ulaşılması bakımından önemli bir kaynaktır. Divan, Necati Bey'in dilinin sade ve anlaşılır olması, günümüze göre yerel sayılabilecek malzemeye, deyim ve atasözlerine eserde sıklıkla yer verilmesi sebebiyle incelenmeye değerdir. Anahtar Sözcükler: Necati Bey Divanı, arkaik unsurlar, Eski Anadolu Türkçesi, söz varlığı, ekler.