Obez bireylerde duygusal yeme, kontrolsüz yeme ve bilişsel kısıtlama eğilimi ile bilinçli farkındalık arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada; obez olan bireylerde, duygusal yeme, kontrolsüz yeme ve bilişsel kısıtlama eğilimleri ile bilinçli farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırma örneklemini, 2021 yılı içerisinde, Konya Ereğli İlçe Sağlık Müdürlüğünde bulunan diyetisyen kliniğine ilk kez başvuran, beden kitle indeksi 30 ve üzeri olan danışanlardan 201 kişi oluşturmuştur. Katılımcılara, Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BİFÖ), Üç Faktörlü Yeme Ölçeği (TFEQ-R21) ve Demografik bilgi formu uygulanmıştır. Bu araştırmanın sonuçlarına göre, duygusal yeme ve bilinçli farkındalık arasında negatif yönlü iyi düzeyde anlamlı bir ilişki vardır (r=-.641, p=,000). Kontrolsüz yeme ve bilinçli farkındalık arasında negatif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki vardır (r=-.601, p=,000). Bilinçli farkındalık ve bilişsel kısıtlama arasında pozitif yönde zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki vardır (r=,314, p=,000). Sosyodemografik özelliklerle karşılaştırıldığında; kadınların duygusal yeme puanları erkeklere göre daha yüksektir. 25-30 yaş grubunun duygusal yemesi, 31-40 yaş grubuna göre daha yüksektir. Eğitim durumuna bakıldığında; İlköğretim, ortaöğretim ve önlisans eğitim durumundakilerin lisans eğitim durumundakilere göre daha fazla duygusal yemesi bulunmaktadır. Kontrolsüz yemede cinsiyete göre farklılaşma görülmezken, bekarların evlilere göre daha fazla kontrolsüz yemeleri bulunmaktadır. Eğitim durumuna göre karşılaştırıldığında, ortaöğretim eğitim durumundakiler lisansüstü ve lisans eğitim durumuna göre; ilköğretim eğitim durumundakiler lisansüstü eğitim durumundakilere göre daha fazla kontrolsüz yemeleri bulunmaktadır. 25-30 yaş grubunun, 18-24 yaş grubu hariç, diğer yaşlara göre daha fazla kontrolsüz yemesi bulunmaktadır. Bilinçli kısıtlama, medeni duruma göre farklılık göstermekte, evliler bekarlara göre daha fazla bilişsel kısıtlama yapmaktadır. Bilinçli farkındalık düzeylerinde, erkeklerin farkındalık puanı kadınlardan daha yüksek; eğitim durumu karşılaştırıldığında lisans ve lisansüstü eğitimi olanlar ilköğretim ve ortaöğretime göre daha yüksek farkındalığa sahiptir. Yaş değişkenine bakıldığında 31-40 yaş grubu en yüksek farkındalığa sahip olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: bilinçli farkındalık, duygusal yeme, kontrolsüz yeme, bilişsel kısıtlama.