Obstrüktif uyku apne sendromunda solunum rehabilitasyonu programının antropometrik ölçümler, egzersiz kapasitesi, solunum parametreleri ve yaşam-uyku kalitesi üzerine etkisi

Obstrüktif Uyku Apne Sendromu, uykuda tekrarlayan üst hava yolu tıkanmaları ile karakterize etyolojisinde mekanik, metabolik ve santral faktörlerin suçlandığı kronik bir solunum yolu hastalığıdır. Kronik solunum hastalığına bağlı yetersizlik veya özürlülüğü olan bireyin kişisel günlük fonksiyonlarını ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesini optimal olarak sürdürebilmesi için psikososyal eğitimle kombine edilen egzersiz eğitimi Solunum Rehabilitasyonu olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, 8 hafta süre ile düzenli solunum rehabilitasyon programının antropometrik ölçümler, egzersiz kapasitesi, solunumsal parametreler ve uyku-yaşam kalitesi üzerine etkisini inceleyerek solunum rehabilitasyonunun Obstrüktif Uyku Apne Sendromundaki yerini araştırmaktı. Çalışmamıza Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Kliniği Uyku Bozuklukları Merkezinde değerlendirilen ve Polisomnografi sonucunda Apne-Hipopne İndeksi 5-30 arası olan hafif ve orta derecede Obstrüktif Uyku Apne Sendromu tanısı almış 18-65 yaş arası 40 hasta dahil edildi. Hastaların fizik muayeneleri rehabilitasyon programı öncesi ve sonrasında aynı fizik tedavi hekimi tarafından yapıldı. Hastalara, hastalık, genel önlemler ve tedavi programı hakkında bilgi verildi. Öğretilen kontrollü solunum tekniklerini (büzülmüş dudak solunumu, öne eğilme postürü, diyafragmatik solunum, gevşeme egzersizleri) ve solunum kas egzersizlerini günde 2 kez 10-20 dakika uygulamaları istendi. Bisiklet ergometre cihazı ile uyguladığımız dirençli aerobik egzersiz ve üst ekstremite-omuz kuşağı kasları egzersizlerinden oluşan program, kliniğimizde haftada 3 kez 50-60 dakika uygulandı. Hastaların antropometrik ölçümleri, boyun-bel-göğüs çevresi; solunumsal parametreleri, Solunum Fonksiyon testi ve Maksimum İnspiratuar ve Ekspiratuar Basınç ölçümleri; egzersiz kapasitesi, 6 Dakika Yürüme Testi; gündüz uykululuk düzeyi, Epworth Uykululuk Skalası; uyku ve yaşam kaliteleri, Uykunun Fonksiyonel Sonuçları Ölçeğinin Türkçe versiyonu ve Short Form-36 Sorgulaması; anksiyete düzeyleri Durumluk ve Sürekli Anksiyete Ölçeği ile değerlendirildi. Tedavi sonrası, hastaların boyun çevresi kalınlığında, gündüz uykululuk düzeyinde, istirahat ve egzersiz sonrası kalp hızı ve kan basıncı yanıtlarında, dispne ve bacak yorgunluğu düzeylerinde azalma; egzersiz kapasitesi, Maksimum İnspiratuar Basınç değeri, uyku ve yaşam kalitesinde artış olduğu görüldü. Solunum Rehabilitasyonu Programının, Obstrüktif Uyku Apne Sendromlu hastalarda klinik bulgular üzerine etkili olabilecek bir tedavi seçeneği olduğu düşüncesindeyiz. Anahtar Kelimeler: Obstrüktif Uyku Apne Sendromu, Solunum Rehabilitasyonu, Egzersiz