Obstruktif uyku apnesi- overlap sendromunda klinik, laboratuar ve polisomnografik özelliklerin değerlendirilmesi

Amaç: Obstrüktif uyku apnesi (OSAS), uyku sırasında solunum çabası olmasına karşın ağız ve burunda hava akımının olmadığı, tekrarlayıcı total ya da parsiyel üst solunum yolu obstrüksiyonları ile karakterize bir uyku bozukluğudur. Overlap sendromu (OS); OSAS'ın kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), astım ve interstisyel akciğer hastalığı (İAH) gibi akciğer hastalıkları ile birlikteliği için kullanılan bir terimdir. Kronik akciğer hastalıkları OSAS'a neden olmakta ve OSAS'da kronik akciğer hastalıklarının kontrolünü zorlaştırmaktadır. Her iki hastalık grubu için takipte sorun yaşandığında mutlaka diğer hastalık açısından araştırılması gerekmektedir. Bu çalışmada OSAS hastalarındaki OS'nun sıklığını, hastaların klinik, laboratuvar ve polisomnografik özelliklerini değerlendirerek bu hastaların erken tanısı ve tedavisi için gerekli parametreleri saptamayı amaçlıyoruz. Gereç ve Yöntem: Mart 2019 - Ağustos 2023 tarihleri arasında Abant İzzet Baysal Üniversitesi İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi uyku merkezinde polisomnografi (PSG) yapılarak OSAS tanısı konulan 1135 hasta dahil edilmiştir. Bağımsız değişkenler; yaş, cinsiyet, sigara öyküsü, ek Hastalık ,uzun süreli oksijen tedavisi (USOT) kullanımı, ejeksiyon fraksiyonu (EF), sistolik pulmoner arter basınçı (sPAB), hematokrit değeri, bağımlı değişkenler; kayıt süresi, etkin uyku süresi, NonREM N1 evresi, N1 yüzdesi, N2 evresi, N2 yüzdesi, N3 evresi, N3 yüzdesi, REM evresi, REM yüzdesi, obstrüktif apne, santral apne, miks apne, Hipopne, apne hipopne indeksi (AHİ), ortalama satürasyon, minimum satürasyon, nabız/dakika sayısı idi. Bulgular: 1135 hastanın 115'inde kronik akciğer hastalıkları mevcut olup OS oranı %10,1 olarak saptandı. OS olgularında en sık astım (%75.7) ikinci sırada KOAH (%21,7) ve en az olarak da İAH (%2,6) birlikteliği saptandı. Tüm hastaların ortalama yaşı 48,8, kadın/erkek oranı %29,2/%70,8 idi. OS olan hastalar izole OSAS grubuna göre; daha yaşlı, kadın oranı daha yüksek ve sigara maruziyeti daha fazla idi. OS grubunda komorbiditeler, USOT kullanımı daha fazla idi. PSG verilerinden N3 ve REM süresinin OS grubunda anlamlı olarak daha kısalmış olduğu izlendi. Obstrüktif apne sayısı, santral apne sayısı, miks apne, hipopne sayısı, AHİ ve kalp ritmi/dk açısından iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Ortalama oksijen satürasyonu OS grubunda anlamlı olarak daha düşüktü. sPAB, EF ve Hct değeri açısından da gruplar arasında farklılık saptanmadı. KOAH'lı hastaların ortalama FEV'i %58,3 19,6 iken XIII astım-OS grubunun solunum fonksiyonları korunmuştu. Kronik akciğer hastalık grupları ile OSAS evreleri arasında anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: OSAS tanısı konulan hastalar ileri yaşta, özellikle kadın cinsiyette, sigara öyküsü mevcut, komorbiditeleri fazla ve ortalama oksijen satürasyonları düşük ise OS açısından uyanık olunmalıdır. OS'ye eşlik eden astım veya KOAH bulunması halinde bu hastalıkların da solunum fonksiyonlarının çok ağır derecede bozulmuş olması beklenmemelidir. PSG verilerinde izlenen N3 ve REM uyku evrelerinin kısalması bu hastalıklar için bir kompanzasyon mekanizması olabilmektedir.