The effects of dispositional anger, effortful control and maternal responsiveness on Turkish preschoolers' emotion regulation

Bu çalışmanın amacı, okul öncesi dönemde mizaç özelliklerinin ve ebeveyn davranışlarının, Türk çocuklarının duygu düzenleme becerilerine etkisini incelemektir. Bu çalışmada özellikle hedeflenen, çocukların öfke/kızgınlık eğilimlerinin, kendini denetleme becerilerinin, anne duyarlılığının ve bu değişkenlerin birbirleriyle etkileşimlerinin, çocukların duygu düzenleme becerileri ve duygu düzenleme güçlüklerine etkisini araştırmaktır. Araştırmaya 3-6 yaşlarında 118 çocuk ile anneleri ve anaokulu öğretmenleri katılmıştır. Çocukların öfke/kızgınlık eğilimleri ve kendini denetleme becerileri davranış bataryalarıyla ölçülmüş, anne duyarlılığı ise anne-çocuk etkileşimleriyle laboratuar ortamında gözlenmiştir. Çocukların duygu düzenleme becerileri ve duygu düzenleme güçlükleri ise anaokulu öğretmenleri tarafından Duygu Düzenleme Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Hiyerarşik regresyon bulguları, bağımsız değişkenler arasından sadece anne duyarlılığının, çocuğun duygu düzenleme güçlüğünü yordadığını ortaya koymuştur. Beklenenin aksine, bağımsız değişkenler arası ikili etkileşimler, duygu düzenleme becerisi ve duygu düzenleme güçlüğünü yordamamıştır. Batı'daki bulgulardan farklı olarak, kendini denetleme becerisinin öfke/kızgınlık duygusunu düzenlemedeki olumlu etkisi ortaya konulamamıştır. Bunun yanısıra bulgular, kendini denetleme becerisinin anne duyarlılığı ile duygu düzenleme becerisi arasındaki ilişkide aracı rolünü desteklememiş, anne duyarlılığının kendini denetleme becerisi ve duygu düzenleme güçlüğünü yordadığı ortak-etken modelini desteklemiştir. Çalışmanın literature en önemli katkılarından biri, duyarlılık, kabullenme ve işbirliği gibi olumlu ebeveyn davranışlarının önemine dikkat çekmesidir. Ayrıca bu çalışma, ebeveynlere yönelik müdahale programları hazırlanırken, çocukların duygu düzenleme güçlüklerini önlemede ya da azaltmada yardımcı olacak ve kendini denetleme becerilerini geliştirecek stratejilere önem verilmesi gerektiğine işaret etmektedir.