Öğrenme güçlüğü olan ergenlerin aleksitimi düzeylerinin ve akran ilişkilerinin incelenmesi

Araştırmanın amacı, öğrenme güçlüğü olan 14-17 yaş arasındaki ergenlerin aleksitimi düzeyleri ile akran ilişkilerinin aralarındaki ilişkinin belirlenmesidir. Araştırmada ayrıca öğrenme güçlüğü olan ergenlerin aleksitimi düzeyleri ile akran ilişkileri çeşitli değişkenler açısından incelenmiş ve yaşına uygun gelişim gösteren akranlarıyla karşılaştırılmıştır. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden ilişkisel ve betimsel tarama modellerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklemini; İstanbul ilinde yaşayan öğrenme güçlüğü olan 220 ergen ile 220 yaşına uygun gelişim gösteren toplam 440 ergen oluşturmaktadır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20) ve Akran İlişkileri Ölçeği (AİÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Haziran 2022 ve Ocak 2023 tarihleri arasında araştırmacı tarafından yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda AİÖ ve TAÖ-20 toplam puanları arasında bir ilişki bulunmamış, ancak AİÖ Çatışma alt boyutu ile TAÖ-20 ve Duyguları Tanımlamada Güçlük alt boyutu arasında negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca öğrenme güçlüğü olan ergenler ile yaşına uygun ergenler için olası bir aleksitimiden bahsedilebileceği ancak yaşına uygun gelişim gösteren akranların anlamlı bir şekilde öğrenme güçlüğü olan ergenlerden daha çok aleksitimi belirtisi gösterdiği belirlenmiştir. Yaşına uygun gelişim gösteren ergenlerin aleksitimi düzeylerinin cinsiyete göre farklılaşma gösterirken, öğrenme güçlüğü olan ergenlerde bu farklılaşma görülmemiştir. Yaşına uygun gelişim gösteren ergenlerin akran ilişkilerinin niteliğinin öğrenme güçlüğü olan ergenlerden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Öğrenme güçlüğü olan ergenlerin Çatışma alt boyut puan ortalamasının daha yüksek olduğu görülürken; yaşına uygun gelişim gösteren ergenlerin Birliktelik, Yardım, Koruma ve Yakınlık alt boyut puan ortalamaları daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca öğrenme güçlüğü olan ergenlerin akran ilişkilerinin cinsiyet ve kardeş sayısı değişkenlerine göre farklılaştığı belirlenmiştir.