Öğretmen perspektifinden akran zorbalığı

Bu araştırmanın amacı Aydın Efeler'de Kız İmam Hatip Lisesinde görev yapan öğretmen ve okul yöneticilerinin deneyimlerine dayalı olarak akran zorbalığı ile ilgili görüş ve önerilerini ortaya çıkarmak, akran zorbalığı ile baş etme stratejilerini incelemektir. Araştırmaya 2021-2022 akademik yılında Aydın İli Efeler ilçesi Kız İmam Hatip Lisesinde görev yapan 21 öğretmen ve 3 okul yöneticisi katılmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmada katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik (yaş, branş) örnekleme yöntemine göre seçilmiştir. Veriler görüşme tekniği ile toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler içerik analiz yolu ile çözümlenerek bulgular elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğretmenler akran zorbalığını baskı ve güç kelimelerini kullanarak tanımlamaktadırlar. Okulda en sık sözel zorbalık ve sosyal zorbalık türleri gözlemlenmekte, fiziksel zorbalık gözlenmemektedir. Katılımcı öğretmenlerin çalıştıkları diğer okullar ile kız imam hatip lisesi okulundaki deneyimleri karşılaştırıldığında söz konusu okulda akran zorbalığını daha az gözlemlendiği, ayda bir iki gözlemlendiği ortaya çıkarılmıştır. Akran zorbalığı türleri ve ortaya çıkma sıklığı okul türlerine göre değişmektedir. Öğretmenler zorbalıkla baş etme stratejilerinde en fazla öğrenci ile konuşma, görüşme, zorbayı uyarma ve kurbanı destekleme stratejilerini kullanmaktadırlar. Kurban öğrenciler sessiz, içine kapanık ve özgüven problemi yaşayan öğrencilerdir. Zorba öğrenciler ise benzer aile yapıları olan, varlıklarını gösterme çabasında olan öğrencilerdir. Öğretmenlere göre seyirci öğrenciler tanık oldukları zorbalığa tepki vermemektedirler. İzleyici öğrencilerin tepki vermemeleri zorbalığın devam nedeni olarak görülmektedir. Öğretmenler meslektaşlarını akran zorbalığı konusunda yeterli görmemektedirler. Öğretmenlerin akran zorbalığı ile ilgili şimdiye kadar hiçbir eğitim almadıkları ortaya çıkarılmıştır. Öğretmenler akran zorbalığı konusunda eğitim almak istemekte, bununla ilgili MEB ve okul yönetiminin istek ve ihtiyaçlarını karşılamasını önermektedirler. Araştırmanın sonuçları ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış, araştırmanın sınırlılıkları belirtilmiş, gelecekte yapılacak uygulamalı ve teorik araştırmalar için öneriler sunulmuştur. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Akran Zorbalığı, Öğretmen Görüşleri, Kız İmam Hatip Lisesi