Okul müdürlerinin yeterlilik düzeylerinin ve yönettikleri okulların ikliminin kadın ve erkek müdürler bazında karşılaştırmalı olarak incelenmesi

Kadınların iş hayatına erkeklere oranla daha az katıldığı dünya genelinde bilinen ve araştırmalarla da net olarak tespit edilen bir gerçektir. Bu araştırma, bu gerçekten hareketle çalışan kadınların iş hayatındaki performansını ölçerek varsa kadın ve erkek çalışanlar için geliştirmeye açık alanları ve özellikle kadınların başarılı oldukları/olacakları istihdam alanlarını belirleme, kadınları iş hayatına katılma hususunda destelemek ve cesaretlendirmek üzere yapılmıştır.Bu araştırmada ilköğretim ve liselerde görev yapan kadın ve erkek okul müdürlerinin yeterlilik düzeylerinin ve çalıştıkları okulların ikliminin öğretmen görüşlerine dayalı olarak, okul türüne, okul müdürünün cinsiyetine, yaşına, hizmet yılına, yöneticilik süresine, öğrenim düzeyine, mezun olduğu fakülteye, okulun öğrenci sayısına, öğrenci cinsiyet oranına, öğretmen cinsiyet oranına, öğretmenlerin yaş ortalamasına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır.Araştırmanın evrenini, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Anadolu yakasındaki Kadıköy, Kartal, Maltepe, Pendik, Tuzla, Üsküdar ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi ilköğretim okulu ve liselerde görev yapan 70 okul müdürü ve 570 öğretmen oluşturmaktadır. Bu doğrultuda ölçekler, bu evrenden kotalı-oranlı-tesadüfi örnekleme yöntemleri ile seçilmiş 28 kadın, 42 erkek müdürün görev yaptığı okullarda, tesadüfi yöntemi ile seçilmiş toplam 570 öğretmene uygulanmıştır.Okul müdürlerinin yeterlilik düzeylerini belirlemek üzere Şahin (2003) tarafından geliştirilen ?Okul Müdürlerinin Yeterlilikleri? adlı veri toplama aracı kullanılmıştır. Ölçek, Öğretimsel Liderlik, Araştırma ve Mesleki Gelişim, İnsan Kaynakları Yönetimi, Okul-Çevre İlişkileri, İletişim, Öğrenci İşleri, Okul İşletmeciliği, Kişilik Özellikleri olmak üzere sekiz yeterlilik alt boyutunu betimleyen 97 maddeden oluşmaktadır. Okul iklimi algılarını belirlemek için ise Halpin ve Croft tarafından geliştirilen ve Paknadel (1988) tarafından uyarlanan Örgütsel İklimi Betimleme Anketi (= Organizational Climate Description Questionnaire, OCDQ/ÖİBA) kullanılmıştır. ÖİBA, Çözülme, Engellenme, Moral, Samimiyet (Öğretmen Grubu Davranışları) ve Yüksekten Bakma, Yakından Kontrol, İşe Dönüklük ve Anlayış Gösterme (Yönetici Davranışları) olmak üzere sekiz alt boyuttan oluşmaktadır.Verilerin çözümlenmesinde SPSS 15.0 paket programı kullanılarak demografik özelliklerin frekans ve yüzde değerleri incelenmiş, ölçeklerden alınan puanların aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanmış, ayrıca gruplar arası farkı belirlemede Kruskal Wallis-H Testi; hangi gruplar arasında farklılık olduğunu belirlemede Mann Whitney-U Analizleri uygulanmıştır.Araştırma sonucunda okul müdürlerinin yeterlilik düzeyleri ile yönettikleri okul ikliminin cinsiyete göre farklılaşmadığı, ancak yeterlilik düzeyinde kadın müdürlerde görev yaptıkları okul türüne, erkek müdürlerde ise yaşa ve hizmet yılına göre; okul ikliminde kadın müdürlerde okul türüne, müdürün öğrenim düzeyine, okuldaki öğretmen ve öğrenci cinsiyet oranına göre çözülme, engellenme, samimiyet ve yüksekten bakma alt boyutlarında, erkek müdürlerde ise okul türüne, müdürün hizmet yılına, öğrenci sayısı ve öğretmen cinsiyet oranına göre engellenme, yüksekten bakma ve yakından kontrol alt boyutlarında anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Erkek müdürlerde 36-40 yaş grubu müdürlerin yeterlilik düzeyinin diğer yaş gruplarına göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonunda müdürün branşı, yöneticilik süresi, mezun olduğu fakülte ve okuldaki öğretmenlerin yaş ortalaması değişkenlerinin müdürlerin yeterlilik düzeyleri ve yönettikleri okulların ikliminde anlamlı fark yaratacak düzeyde etkili değişkenler olmadıkları tespit edilmiştir.