Okul öncesi dönem çocuklarının bağlanma stilleri ve sosyal duygusal becerilerinde annelik uygulamalarının rolü

Bu araştırmada; annelik uygulamalarının bağlanma stillerinin aracı rolünde çocuklarının akranlarına karşı davranışları, sosyal becerilerini ve duygu düzenleme becerilerini yordama durumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi Eskişehir ilinde Tepebaşı ve Odunpazarı merkez ilçelerinde 2021-2022 eğitim öğretim yılında bağımsız anaokullarında okul öncesi eğitime devam eden 60-72 aylık çocuklar (N=311) ve bu çocukların annelerinden oluşmaktadır. Araştırmanın verilerini toplama aşamasında "Anne ve Çocuklar için Kişisel Bilgi Formu", "Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği", "Duygu Düzenleme Ölçeği", "Öz Duyarlık Ölçeği" ve "Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri" anketleri çocukların anneleri tarafından doldurulmuş; araştırmacı tarafından çocuklarla "Cassidy Tamamlanmamış Oyuncak Bebek Ailesi Hikâyeleri" uygulaması yapılmış; "Ladd ve Profilet Çocuk Davranış Ölçeği", "Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme-30 Ölçeği (SYDD-30)", "Duygu Düzenleme Ölçeği" anketleri çocukların öğretmenleri tarafından doldurulmuştur. Bulgulara göre; ebeveyn (anne) annelerinin çocuk yetiştirme tutumları, annelerin duygu düzenleme düzeyleri, annelerin öz-duyarlık düzeyleri ve annelerin kendi annelerine bağlanma stilleri çocukların bağlanma stilleri (güvenli, kaçınmacı ve negatif) ile çocukların akranlarına karşı davranışlarını, çocukların duygusal davranış sorun belirtileri/sosyal becerilerini ve duygusal tepkiselliği/duygu düzenleme becerilerini etkilemektedir. Ebeveyn (anne) annelerinin çocuk yetiştirme tutumları olumlu, annelerin duygu düzenleme ve öz-duyarlık düzeyleri yüksek ve anneler güvenli bağlanma stiline sahip olduğunda çocuklar güvenli bağlanmakta bu da çocukların akranlarına karşı davranışlarını, çocukların duygusal davranış sorun belirtilerini, sosyal becerilerini, duygusal tepkiselliklerini ve duygu düzenleme becerilerini olumlu yönde etkilemektedir. Ebeveyn (anne) annelerinin çocuk yetiştirme tutumları olumsuz, annelerin duygu düzenleme düzeyleri düşük, annelerin öz-duyarlık düzeyleri düşük ve annelerin kendi annelerine bağlanma stilleri güvensiz bağlanma stilinde olduğunda, çocuklar kaçınmacı veya negatif bağlanmakta bu da çocukların akranlarına karşı davranışlarını, çocukların sosyal becerilerini ve duygu düzenleme becerilerini olumsuz yönde etkilemektedir.