Okul öncesi dönemdeki çocukların yürütücü işlev becerilerinin desteklenmesine ilişkin Öz Yeterlik İnançları Ölçeği'nin geliştirilmesi

Bu araştırmada, Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yürütücü İşlev Becerilerinin Desteklenmesine İlişkin Öz Yeterlik İnançları Ölçeği-Öğretmen Formu'nun (YİBDÖ-Ö) geliştirilmesi amaçlanmıştır. Tarama modeline uygun olarak yürütülen araştırmanın örneklemini Ankara'daki okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan toplam 600 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, SPSS 25 ve AMOS 21 programları kullanılarak, nicel analiz yöntemleri ile değerlendirilmiştir. Yapı (kavram) geçerliğine ilişkin bulgular açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılarak tespit edilmiştir. Ayrıca verilerin normal dağılım gösterip göstermediği çarpıklık ve basıklık değerleri üzerinden kontrol edilmiştir. Güvenirliğe ilişkin bulgular ise Cronbach Alpha güvenirlik analizi, madde-toplam puan korelasyonu ve madde-kalan korelasyonu kullanılarak tespit edilmiştir. Ayrıca ayırt edicilik testi için ilişkisiz örneklemler (bağımsız gruplar) t-testine başvurulmuştur. Analizlerin tamamı %95 güven aralığında ve p<0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. AFA sonucunda, ölçeğin tek boyutlu bir yapı gösteren toplam 25 madde ile açıkladığı toplam varyans %59,207 olarak bulunmuştur. Ayrıca, yapılan DFA ile uyum indeksleri CMIN/Sd=2,324; GFI=0,915; NFI=0,905; CFI=0,943; IFI=0,943; TLI=0,933 ve RMSEA=0,065 olarak bulunmuş ve ölçeğin AFA ile elde edilen yapıyı doğruladığına ve uyum indeksleri bakımından geçerlik şartlarını sağladığına karar verilmiştir. Öte yandan Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı α=0,971 olarak bulunmuştur. Ölçeğin, madde-toplam puan korelasyonu, madde-kalan korelasyonu ve ayırt edicilik yönünden de güvenilir özellikler gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yürütücü İşlev Becerilerinin Desteklenmesine İlişkin Öz Yeterlik İnançları Ölçeği-Öğretmen Formu (YİBDÖZ-Ö), bu kapsamda yapılacak ölçme çalışmalarında kullanılabilecek, 4'lü Likert tipteki toplam 25 maddeden oluşan, geçerli ve güvenilir bir ölçek özelliği göstermektedir. Araştırmaya katılan okul öncesi eğitimi öğretmenlerinin YİBDÖZ-Ö'den aldıkları puanlar 36-100 arasında değişmiş ve ortalaması 75,64±17,02 olarak tespit edilmiştir. Öğretmenlerin öz yeterlik düzeylerinin iyi düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, öğretmenlerin öz yeterlik düzeylerinin cinsiyete, yaşa, çalışılan okul türüne, okulun bulunduğu yere, mesleki deneyime, alınan hizmet içi eğitim sayısına ve sınıftaki çocuk sayısına göre anlamlı farklılık gösterdiği; ancak sınıftaki çocukların yaş grubuna göre anlamlı farklılık göstermediği bulgularına ulaşılmıştır.