Okul yöneticilerinin plazma liderlik davranışlarının ve öğrencilerin vatandaşlık algılarının mekânsal analiz yöntemiyle incelenmesi

Bu araştırma ortaöğretim kurumlarında (lisede) görev yapan okul yöneticilerinin plazma liderlik davranışlarının ve öğrencilerin vatandaşlık algılarının düzeyini mekânsal analiz yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın evreni 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Siirt il merkezi ile Siirt iline bağlı Baykan, Eruh, Kurtalan, Pervari, Şirvan, Tillo ilçelerinde ortaöğretim kurumlarında (lisede) görev yapan öğretmenlerden ve bu okullarda öğrenim gören öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmanın katılımcıları "tabakalı örnekleme" yöntemiyle belirlenmiştir. Okul yöneticilerinin plazma liderlik davranışları "Çok Boyutlu Plazma Liderlik Ölçeği (ÇBPLÖ)" ile; öğrencilerin vatandaşlık algısı ise "Vatandaşlık Alıgısı Ölçeği (VAÖ)" ile ölçülmüştür. Araştırma verilerinin incelenmesinde aritmetik ortalama, frekans, standart sapma, t testi, tekyönlü varyans analizi (ANOVA), LSD testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi ve Mekânsal analizlerden yararlanılmıştır. Araştırmada ortalamalar arasındaki farkın istatistiksel anlamlılığının yanı sıra etki büyüklük değerleri de hesaplanmıştır.Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin okul yöneticilerinin plazma liderlik davranışlarına ilişkin algıları ile öğrencilerin vatandaşlığa yönelik algılarının genel olarak "yüksek" düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada katılımcıların plazma liderlik algısının "unvana, görev yerine, okul türüne, okul müdürüyle çalışma süresine, branşa ve öğrenim durumuna"; öğrencilerin vatandaşlık algılarının ise "cinsiyete, doğum yerine, kalınan yere, okul türüne, okunan sınıfa, ilçelere, ailedeki kişi sayısına ve baba eğitim durumuna" göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı saptanmıştır. Mekânsal analiz yöntemine göre okul yöneticilerinin plazma liderlik davranışlarının genel olarak Şirvan ilçesinde, öğrencilerin vatandaşlık algılarının ise Pervari ilçesinde daha yüksek düzeyde bir dağılım gösterdiği belirlenmiştir.