Online alışverişlerde kişilik özelliklerinin impulsif ve kompulsif satın alma davranışlarına etkisi

Bu çalışmanın temel konusu, tüketicilerin online alışverişlere ilişkin davranışlarında ortaya çıkabilen ve satın almanın olağandışı veya rasyonel olmayan yanı olarak ifade edilen impulsif satın alma ve kompulsif satın alma davranışlarıdır. Çalışma esas olarak bu davranışların ardında yatabilecek olan kişisel faktörler üzerine yoğunlaşmıştır. Bu bakımdan çalışmanın temel amacı, ilişkisel tarama metoduna bağlı olarak beş faktör kişilik özellikleri, tüketici karar verme tarzları, impulsif satın alma ve kompulsif satın alma değişkenleri arasındaki ilişkilerin istatistiksel olarak analiz edilmesidir. Çeşitli kişilik ve karar verme tarzları içerisinde hangilerinin impulsif ve kompulsif satın alma ile ilişkili olduğunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişkilerde sosyo-demografik özelliklerin belirleyici birer faktör olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda bir nicel araştırma kapsamında, kolayda örnekleme yoluyla belirlenen 478 katılımcıdan anket yöntemiyle veri elde edilmiş ve analiz edilmiştir. Analizler sonucunda elde edilen bulgular, kişilik özellikleri bakımından uyumluluk ile impulsif satın alma davranışı arasında; deneyime açıklık, sorumluluk ve uyumluluk ile kompulsif satın alma davranışı arasında anlamlı negatif bir ilişki olduğunu göstermiştir. Ayrıca marka odaklı, moda odaklı, haz odaklı, kararsız, dürtüsel ve alışkanlık üzerine satın alan tüketicilerin impulsif satın alma ve kompulsif satın almaya daha fazla eğilimli oldukları ortaya çıkmıştır. Çalışmanın elde ettiği bulguların tüketicileri davranışlarının kişilik ağırlıklı yönünün anlaşılması bakımından katkı sunması beklenmektedir.