Organizasyonel yapı kriterleri ve ölçümü

ÖZET Yapılan bu çalışmada organizasyonların sayısal olarak değerlendirilmesi için gerekli olan literatür araştırması ile birlikte literatür araştırmasından elde edilen sonuçlar doğrultusunda uygulamalar yapılmıştır. Bu uygulamaların amacı imalat sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin belirlenen organizasyonel yapı kriterleri için aldıkları değerlerin saptanmasıdır. Ayrıca organizasyonları sayısal olarak değerlendirmede bize oldukça önemli yararlar sağlayacak olan Türk imalat sektöründe faaliyet gösteren şirketler için yapı kriterleri arasında nasıl bir ilişkinin olduğunun belirlenmesidir. Kriterler arası ilişkiler ve kriterlerin imalat sektörü için ortalamaları firmaların optimum organizasyon yapısını elde edilmesine yardımcı olacaktır. Organizasyonel yapı kriterlerini tanımlayabilmek için organizasyonun tanımının ve organizasyon yapısınında tanıtılması gerekmektedir. özellikle organizasyonel kriterlerin anlamlarını kavrayabilmek için bu tür bir çalışmanın yapılması gerekmektedir. Organizasyonel yapı kriterlerini belirlemek için literatür araştırması yapılmış ve direkt olarak bu konuyla ilgili 20 ye yakın makale incelenmiştir. Bu makalelerden organizasyonel yapı kriterleri ve ölçüm metodları saptanmıştır. Uygulama aşamasında ise organizasyonel yapı kriterleri için elde edilen ölçüm metodlarından yararlanarak bilgi toplama formu oluşturulmuştur. Bilgi toplama formları ile imalat sektöründe faaliyet gösteren şirketlere gidilerek ölçüm yapılmıştır. Bilgi toplama formlarının değerlendirilmesinden şirketler bazında kriterlerin sayısal değerleri elde edilmiştir. Dolayısıyla organizasyonlar için sayısal sonuçlara ulaşılmıştır. Ulaşılan bu sayısal değerler SPSS adlı istatistiksel değerlendirme programı ile değerlendirilmiştir. Yapılan istatistiksel değerlendirme sonucunda işletmelerin büyüklüğünün organizasyonel yapı üzerinde oldukça etkili olduğu gözlenmiştir. Organizasyonlar geliştikçe organizasyonda uzmanların dağılımı daha düzgün olmakta, yetki devri fazlalaşmakta, organizasyonu seviye sayısı artmakta, uzmanlık alanı sayısı artmakta yani işletme daha formel ve daha fonksiyonel bir yapıya sahip olacaktadır. Ayrıca yönetici sayısı arttıkça uzmanlaşma azalmaktadır. Yani firma büyüdükçe uzmanlık artmakta buna karşılık yönetimin üstünlüğü azalmaktadır. Sonuç olarak belirlenen organizasyonel kriterler organizasyonların sayısallaştırılmasında yararlı olamakta ve bazı ilginç sonuçlar vermektedir. -ix-