Örgütsel maneviyat ve psikolojik sermayenin duygusal emek ve stresle başa çıkma üzerindeki etkisi

Literatürde, özellikle son yıllarda önem kazanan örgütsel maneviyat kavramı, Türkiye'de yeni incelenmeye başlayan bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Örgütsel maneviyat, kişinin yüksek benliğine kavuşma süreci şeklinde tanımlanabilir. Örgütsel maneviyat sonucunda, kişi işinde yüksek benliğini keşfetmekte, topluma hizmet etmekte, işinde şefkat, dürüstlük, güven gibi duygularla yakaladığı ahengi günlük hayatıyla bütünleştirmekte ve bütün bunlar sonucunda içsel bir huzur elde etmektedir. Psikolojik sermaye kavramı ise literatüre pozitif psikoloji sayesinde kazandırılmıştır. Kavram, kişinin sahip olduğu zayıf yönlerini iyileştirmesi ve güçlü yönlerini geliştirmesi temeline dayanmaktadır. Örgütün talepleri doğrultusunda, çalışanların yüz ifadelerini ve bedensel görünümlerini yönetmesi, bu sayede tüketiciyi ikna etmesi duygusal emek şeklinde tanımlanmaktadır. Birey bu duygusal düzenleme sırasında duygusal yıpranmalar ve stres yaşayabilmektedir. Bu doğrultuda, çalışmanın amacı örgütsel maneviyat ve psikolojik sermayenin duygusal emek ve stresle başa çıkma üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Bu çalışmanın bir diğer amacı ise değişkenlerin demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesidir. Çalışmanın örneklemini duygusal emek ve stres faktörünü yoğun bir şekilde içermesinden dolayı sağlık çalışanları oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda psikolojik sermaye ve örgütsel maneviyat arasında istatistiksel açıdan anlamlı, yüksek düzeyde pozitif yönlü ilişki bulunduğu görülmüştür. Duygusal emek ile diğer değişkenler arasında anlamlı bir ilişki bulunamazken; stresle başa çıkmanın örgütsel maneviyat ve psikolojik sermaye ile orta düzeyde pozitif yönlü ilişkisi saptanmıştır. Bu bulgulardan hareketle, çalışanların psikolojik sermayeleri ve örgütsel maneviyat düzeyleri arttıkça stresle baş etme stratejilerinin artacağını söylemek mümkündür. Demografik değişkenler bağlamında oluşan farklılıklara bakıldığında; psikolojik sermayenin ikinci basamak üçüncü basamak sağlık kurumu çalışanları ve yaş gruplarında; stresle başa çıkma stratejilerinin de cinsiyete göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.