Örgütsel muhalefete ilişkin öğretmen görüşleri

Bu çalışma İzmir ili Buca merkez ilçesinde yer alan kamu ortaokullarında görevli öğretmenlerin örgütsel muhalefete ilişkin görüşlerini belirlemek üzere yürütülmüştür. Öğretmenlerin okul yöneticilerine gösterdikleri muhalif davranış biçimleri cinsiyet, sendika üyesi olup olmadıkları, e-posta ve sosyal medyayı (Twitter, Facebook vb.) kullanıp kullanmadıkları, eğitim durumları ve mesleki kıdemleri açısından incelenmiştir. Betimsel bir çalışma olup, tarama yöntemini kullanmış olan bu çalışma Buca merkez ilçesinde bulunan kamu ortaokullarında görev yapan 347 öğretmene Özdemir (2010) tarafından geliştirilen ve Örgütsel Muhalefet Ölçeği'nin 'Muhalif Davranışlar' alt ölçeğinin uygulanmasıyla gerçekleştirilmiştir. Toplanan veriler SPSS (15.0) paket programıyla değerlendirilmiştir. Öğretmen davranışlarının çözümlenmesinde aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, ANOVA ve LSD testi hesaplamaları işe koşulmaktadır. Araştırma sonucunda görüş bildiren ortaokul öğretmenlerinin toplam muhalefet ortalamasının "ara sıra" diliminde olduğu görülmektedir. Öğretmenlerin "çoğunlukla" yukarıya muhalefet davranışı göstermekte olduğu ve en fazla "yöneticinin kendisine itiraz ederim", en az da "yönetici ile tartışır, onu ikna etmeye çalışırım" davranışlarını tercih ettikleri ortaya çıkmaktadır. Öğretmenler "ara sıra" yatay muhalefet davranışı göstermekte ve bu boyutta en fazla "derslerim dışında okulda zaman geçirmem", en az olarak da "yöneticiye küserim" tercihlerinde bulunmaktadır. Öğretmenler "ara sıra" da haber uçurma davranışı gösterdiklerini beyan etmektedir. Öğretmenlerin haber uçurma boyutunda "ara sıra" düzeyinde en fazla gösterdikleri muhalif davranış "konuyu sendika, siyasi parti ya da diğer sivil toplum kuruluşlarına iletirim" şeklinde olmakta ve katılımcı öğretmenler en az da "nadiren" düzeyinde "konu hakkında basın kuruluşlarına bilgi veririm" olmaktadır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin yukarıya muhalefet davranışlarına ilişkin görüşlerinde cinsiyetleri, sendika üyesi olup olmamaları, okul içi iletişimde e-posta kullanıp kullanmamaları, sosyal medyayı kullanıp kullanmamaları, eğitim durumları ve mesleki kıdemleri anlamlı bir farklılık yaratmamaktadır. Öğretmenlerin yatay muhalefet davranışlarına ilişkin görüşlerinde cinsiyetlerine, sendika üyeliğine, okul içi iletişimde e-posta kullanıp kullanmamalarına, sosyal medyayı kullanıp kullanmamalarına ve mesleki kıdemlerine göre de anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Öte yandan eğitim durumunun yatay muhalefet davranışları açısından anlamlı bir fark yarattığı ve lisansüstü eğitim almış öğretmenlerin lisans mezunu öğretmenlere oranla daha fazla yatay muhalefet davranışları gösterdikleri ortaya çıkmaktadır. Öğretmenlerin haber uçurma davranışlarına ilişkin görüşlerinde cinsiyetlerine, kurum içi iletişimde e-posta kullanıp kullanmamalarına, sosyal medyayı kullanıp kullanmamalarına, kıdemlerine ve eğitim durumlarına göre de anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Ancak sendika üyeliği değişkeni haber uçurma alt boyutunda anlamlı bir fark yaratmakta ve sendikalı öğretmenlerin sendikalı olmayan öğretmenlere oranla daha fazla haber uçurma davranışında bulundukları ortaya çıkmaktadır. Anahtar Sözcükler: Örgütsel muhalefet, öğretmen muhalefeti, öğretmen görüşleri, ortaokul, muhalefet pedagojisi, siber muhalefet, e-posta, sosyal medya