Ortaöğretim görsel sanatlar dersinde grafitinin öğrenciler üzerindeki etkisi: Bir a/r/tografi uygulama örneği

Bu araştırmada a/r/tografi yöntemi kullanılarak Görsel Sanatlar dersinde grafiti uygulamalarının ortaöğretim öğrencileri üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması deseni ve sanat temelli eğitim araştırmalarından a/r/tografi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın amacına yönelik veri elde etmek için veri toplama yöntemlerinden; gözlem (yapılandırılmamış gözlem), görüşme (yapılandırılmamış görüşme, yarı yapılandırılmış görüşme), doküman ve görsel işitsel materyaller (kişisel tarih metinleri, araştırmacı günlükleri, fotoğraflar ve ses kayıtları, telefon mesajları, eğitsel gelişim dosyası) kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde, betimsel analiz ve içerik analizi beraber kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2020-2021 eğitim-öğretim yılı güz ve bahar döneminde Van ili Özalp İlçesine bağlı bir köyde bulunan Anadolu Lisesinde 9. ve 10. sınıflarda öğrenim gören 4 erkek ve 6 kız olmak üzere toplam 10 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın bulgularına göre; Görsel Sanatlar dersinde grafiti uygulamaları a/r/tografi yöntemi kullanılarak kişisel tarih yazma yoluyla mecazi anlam üretme ve üretilen anlamdan grafiti tasarlama ile yapılandırılmış ve bu süreç ders içi ve ders dışı zamanları kapsayarak toplamda 8 haftaya yayılmıştır. Öğrenciler, Görsel Sanatlar dersinde yazma yoluyla düşünme, sorgulama, anlam üretme ve sanat yapabilecekleri konusunda farkındalık kazanmıştır. Grafitinin herkese açık alanda icra edilen ve sonrasında da uzun bir süre herkesin görebileceği bir sanat dalı olması nedeniyle öğrencilerin 9'u farkındalık yaratacak çalışma, 1'i herhangi bir toplumsal mesaj iletmek yerine isminde geçen harfleri kullanarak çalışma yapmıştır. Öğrenciler konularını kendi yaşamlarından hareketle yazdıkları kişisel tarihlerinden üretmiştir. Öğrencilerin hepsi grafiti uygulamalarını başarıyla tamamlamıştır. Grafiti uygulamasında öğrencilerin büyük çoğunluğu şekil ve yazıyı birlikte kullanmıştır. Öğrenciler çalışmalarında dikkat çekici ve iletilmek istenen anlama uygun renkler seçerek renk kullanımında başarılı olmuştur. Öğrencilerin çalışmalarının herkes tarafından görülecek olması yaratıcılık ve motivasyonlarını olumlu yönde etkilemiş ve özgün olmaya teşvik etmiştir. Grafiti uygulamalarının öğrencilerin hayatlarından bir parçayı kapsaması ve bu konular üzerine düşünme fırsatı sunması yaratıcı fikirlere yol açmıştır. Anahtar Kelimeler: Grafiti, A/r/tografi, Sanat Temelli Araştırma, Kişisel Tarihler, Sorgulama, Görsel Sanatlar.