Ortaöğretim kurumlarında görev yapan yöneticilerin sahip oldukları pozitif psikolojik sermaye ve iyi oluş düzeyleri ile örgütsel performansları arasındaki ilişki

Bu araştırma, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaöğretim kurumlarında görev yapan yöneticilerin sahip oldukları pozitif psikolojik sermaye ve iyi oluş düzeylerinin, örgütsel performans düzeyleriyle ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evreni, Antalya ili Alanya merkez ilçesinde 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı devlet ve özel orta öğretim kurumlarında çalışan 90 yöneticiden oluşmaktadır. Veri toplama sürecinde ortaöğretim kurumu yöneticilerinin pozitif psikolojik sermaye düzeylerinin belirlenmesi için Psikolojik Sermaye Ölçeği formu, iyi oluş seviyelerinin saptanması için Örgütsel Mutluluk Ölçeği formu ve yöneticilerin örgütsel performanslarının belirlenmesi için Okul yöneticilerinin Yönetsel Davranışları Ölçeği formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler doğrultusunda okul yöneticilerinin pozitif psikolojik sermaye, iyi oluş ve örgütsel performansları belirlenmiş ve bu değişkenlerin yöneticilerin cinsiyet, eğitim durumları, mesleki kıdem ve okullarında çalışma süreleri bağlamında anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğine dair sonuçlara ilişkisiz örneklem t –testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılarak ulaşılmıştır. Araştırmada, pozitif psikolojik sermaye ve iyi oluş düzeylerinin yöneticilerin örgütsel performans düzeyleri ile ilişkisinin belirlenmesi için korelasyon analizi yapılmıştır. iv Araştırma sonucunda, ortaöğretim okul yöneticilerinin pozitif psikolojik sermaye alt boyutlarından öz yeterliliğin en yüksek düzey bileşen ve iyimserliğin ise en düşük düzey bileşen olduğu saptanmıştır. Ortaöğretim okul yöneticilerinin pozitif psikolojik sermaye düzeylerinde cinsiyetlerine göre özyeterlilik ve umut boyutlarında anlamlı fark görülmezken, dayanıklılık ve iyimserlik boyutlarında cinsiyetlerine göre anlamlı farklılık gözlenmektedir. Okul yöneticilerinin psikolojik sermayeleri dört alt boyutunda da eğitim seviyelerine, mesleki kıdemlerine ve okullarında çalışma sürelerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Orta öğretim okul yöneticilerinin iyi oluş alt boyutlarından, potansiyelinin gerçekleştirme düzeyinin en yüksek olduğu, ardından olumlu duygular boyutunun ve olumsuz duygular boyutunun geldiği görülmektedir. Ortaöğretim okul yöneticilerinin iyi oluş düzeyleri üç alt boyutunda da cinsiyet, eğitim, kıdem ve kendi okullarında geçen çalışma süresine göre anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Ortaöğretim okul yöneticilerinin örgütsel performans düzeyi alt boyutlarından öğretimi destekleme performans düzeyleri en yüksek, akademik çalışmalara değer verme performans düzeyleri ise en düşüktür. Ortaöğretim okul yöneticilerinin örgütsel performans düzeylerinin altı alt boyutunda da cinsiyet, eğitim ve kendi okullarında geçen çalışma süresine göre anlamlı fark göstermediği görülmektedir. Okul yöneticilerinin örgütsel performans düzeyleri mesleki kıdeme göre okulu tanıma ve hedefe odaklanma boyutunda anlamlı bir farklılık göstermemekte; akademik çalışmalara değer verme, düzenli ve güvenli bir çevre oluşturma, öğretimi destekleme, sınıf içi uygulamalara katılma ve akademik gelişimi takip etme boyutlarında anlamlı farklılık göstermektedir. Okul yöneticilerinin öz yeterlilik düzeyleri ile okulu tanıma ve hedefe odaklanma düzeyi, düzenli ve güven dolu bir çevre oluşturma düzeyi, öğretimi destekleme düzeyi, akademik gelişimi izleme düzeyi arasındaki ilişkinin pozitif yönde ve orta anlamlı olduğu; sınıf içi uygulamalara dâhil olma düzeyi arasındaki ilişkinin pozitif yönde zayıf düzeyde anlamlı olduğu görülmektedir. Okul yöneticilerinin özyeterlilikleri ile akademik v çalışmalara değer verme düzeyi arasındaki ilişki ise anlamlı olarak nitelendirilememektedir. Okul yöneticilerinin umut düzeyleri ile okulu tanıma ve hedefe odaklanma düzeyi, düzenli ve güven dolu bir çevre oluşturma düzeyi, öğretimi destekleme düzeyi, sınıf içi uygulamalara katılma düzeyi, akademik gelişimi takip etme düzeyi arasında pozitif orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Okul yöneticilerinin umut düzeyi ile akademik çalışmalara değer verme düzeyi arasında ise anlamlı biri ilişki olmadığı belirlenmiştir. Okul yöneticilerinin dayanıklılık düzeyi ile okulu tanıma ve amaca odaklanma düzeyi, düzenli ve güven dolu bir çevre oluşturma düzeyi ve akademik gelişimi takip etme düzeyi arasında pozitif orta anlamlı bir ilişki; öğretimi destekleme düzeyi ve sınıf içi uygulamalara katılma düzeyi arasında pozitif zayıf anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Okul yöneticilerinin dayanıklılık düzeyi ile akademik çalışmalara değer verme düzeyi arasında ise anlamlı biri ilişki olmadığı belirlenmiştir. Okul yöneticilerinin iyimserlik düzeyi ile okulu tanıma ve hedefe odaklanma düzeyi, düzenli ve güven dolu bir çevre oluşturma düzeyi, sınıf içi uygulamalara katılma düzeyi, akademik gelişimi takip etme düzeyi arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki; öğretimi destekleme düzeyi ve akademik çalışmalara değer verme düzeyi arasında da zayıf anlamlı biri ilişki olduğu saptanmıştır. Okul yöneticilerinin olumlu duygular düzeyi ile okulu tanıma ve hedefe odaklanma düzeyi, düzenli ve güven dolu bir çevre oluşturma düzeyi, öğretimi destekleme düzeyi, sınıf içi uygulamalara katılma düzeyi, akademik gelişimi takip etme düzeyi arasında pozitif yönde orta anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Okul yöneticilerinin olumlu duygular düzeyi ile akademik çalışmalara değer verme düzeyi arasında da zayıf anlamlı biri ilişki olduğu belirlenmiştir. Okul yöneticilerinin olumsuz duygular düzeyi ile okulu tanıma ve amaca odaklanma ve sınıf içi uygulamalara dâhil olma düzeyi arasında negatif orta; düzenli ve güvenli bir çevre oluşturma, öğretimi destekleme, akademik gelişimi izleme düzeyleri arasında negatif zayıf anlamlı bir ilişki olduğu; olumsuz duygular düzeyi ile akademik çalışmalara değer verme düzeyi arasında ise pozitif zayıf anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. vi Okul yöneticilerinin potansiyeli gerçekleştirme düzeyi ile okulu tanıma ve amaca odaklanma düzeyi arasında pozitif yönde yüksek anlamlı bir ilişki; düzenli ve güvenli bir çevre oluşturma düzeyi, öğretimi destekleme düzeyi, sınıf içi uygulamalara katılma düzeyi ve akademik gelişimi izleme düzeyi arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Okul yöneticilerinin potansiyeli gerçekleştirme düzeyi ile akademik çalışmalara değer verme düzeyi arasında ise anlamlı biri ilişki olmadığı görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Ortaöğretim, Pozitif psikolojik sermaye, İyi oluş, Örgütsel performans.