Ortaöğretim öğretmenlerinin derslerinde bilişim teknolojilerini kullanma ile ilgili görüşleri

Bu çalışma, ortaöğretim kurumunda çalışan öğretmenlerin derslerinde bilişim teknolojilerini kullanma durumlarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Öğretmenler derslerinde hangi bilişim teknolojilerini kullanmaktadır, bu teknolojileri kullanırken ne gibi zorluklarla karşılaşmaktadır, karşılaştıkları zorlukları nasıl aşmaktadır, eğitimde bilişim teknolojileri kullanımı konusundaki görüşleri nelerdir, gibi soruların cevabı bu çalışmada aranmaktadır. Öğretmenlerin bilişim teknolojileri kullanımı konusundaki durumlarının tespiti, eğitimin en önemli parçalarından birisi olan öğretmenlerin görüşlerinin alınması ve deneyimlerinin öğrenilmesi; eğitim sisteminin sınıflardaki işleyişini öğrenmek, öğretmenlere hangi tür eğitimlerin verilmesi gerektiğini belirlemek, eğitimde bilişim teknolojileri kullanımını daha verimli hale getirecek tedbirleri almak açısından önemlidir. Bu çalışma aynı zamanda, uygulanan eğitim politikalarının ne derece doğru işlediğini ortaya koyacak bir durum tespitidir. Bilişim teknolojilerini derslerinde aktif olarak kullanması beklenen öğretmenlerin bu konudaki yeterliliklerini, araştırma sonucu elde edilen sonuçların sebeplerini ve gerekçelerini irdelemek de bu çalışmanın amaçları arasındadır. Çalışma nitel araştırma yöntemi kullanılarak fenomenolojik desende yürütülmüştür. Katılımcılar, İstanbul'da bulunan bir Anadolu Lisesinde 2013-2014 yılları arasında çalışan 15 öğretmenden oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında görüşme yöntemi kullanılmıştır. Görüşme soruları, ISTE ve MEB öğretmen yeterliklerinden yola çıkılarak hazırlanmış, uzman görüşleri doğrultusunda yeniden düzenlenmiştir. Görüşmelerde ses kayıt cihazı kullanılmıştır. Kayıtlar daha sonra dinlenerek bilgisayar ortamına yazı olarak aktarılmıştır. Yazıya dökülen verilerin analizi için, içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Veriler analiz edilmiş, temalar oluşturulmuştur. Bulgular kısmında temalar tablolaştırılmış ve yorumlanmıştır. Yorumları destekleyecek öğretmen ifadeleri de, değişiklik yapılmadan ilgili kısımlara eklenmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, öğretmenlerin derslerde bilişim teknolojilerini daha etkin bir şekilde kullanabilmeleri için eğitime ihtiyaç duydukları, etkileşimli tahtaların derslerde sıklıkla kullanıldığı, fakat daha verimli bir kullanım için öğrenci etkileşimini sağlayan yazılımlara ihtiyaç olduğu, öğretmenlerin iş yoğunluğu ve yorgunluğu içerisinde kendilerini bilişim teknolojileri alanında geliştirecek zamanı, motivasyonu bulamadıkları, öğretmenlerin bilişim teknolojilerine genel olarak çok hakim olmadıkları ve gerek derse hazırlanırken gerek ders esnasında sorunlar yaşadıkları ve bu sorunları kendi kendilerine çözemedikleri, öğretmenlerin derslerinde bilişim teknolojileri kullanımı konusunda kısıtlı çeşitlilikte kaynaklara ulaşabildikleri, belli başlı birkaç program dışında kullanılacak teknolojileri zenginleştiremedikleri, kendi materyallerini geliştiremedikleri, bütün bunları yapacak eğitime, zamana ve ilgiye sahip olmadıkları, bunun yanında eğitimde bilişim teknolojileri kullanımını gerekli ve yararlı gördükleri, mevcut kullanım şekilleriyle dahi bilişim teknolojilerinin dersin verimini arttırdığı, ancak öğretmenin de geri plana atılmaması gerektiği, geleneksel yöntemin de hala etkili bir yöntem olduğu, eğitimin genel problemlerinin çözülmesi gerektiği ve eğitimde bilişim teknolojileri kullanımının bir öğretmen politikası değil, daha merkezi bir yönetimle işleyen bir sistem olması gerektiği anlaşılmıştır. Öğretmenlerin konuyla ilgili gelecekten umutları vardır. Öğretmenlere uygun rehberlik yapıldığı takdirde, doğru zamanda doğru eğitimler verildiği takdirde eğitimde bilişim teknolojileri (BT) kullanımı konusunda verimin artacağı düşünülmektedir. Hizmetiçi eğitimlerin yapılması, okullarda BT merkezlerinin kurularak öğretmenlere rehberlik etmesi, Eğitimde Bilişim Ağı (EBA)'nın zenginleştirilmesi, daha nitelikli BT malzemelerinin okullara alınması, bilişim teknolojileri rehber öğretmenlerinin öğretmenlere daha iyi rehberlik yapacak şekilde eğitimlere alınması önerilmektedir.