Ortaöğretimde eğitim gören Z kuşağı öğrencilerinin akademik erteleme davranışı ile mesleki kararsızlıkları ve akılcı olmayan inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın gayesi; ortaöğretimde eğitim gören z kuşağı öğrencilerinin akademik erteleme davranışı ile mesleki kararsızlıklarını cinsiyete, sınıf seviyesine, okul çeşidine, ebeveyn durumuna ve ders çalışma sürelerine göre meslek seçimine dair akılcı olmayan inançları ve alt boyutları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın verileri 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Adıyaman merkezde olan liselerden 11. ve 12. sınıfa devam eden öğrencilerden elde edilmiştir. Araştırmanın örneklemini Adıyaman merkezdeki beş farklı okul çeşidine ait liseden 259 kadın öğrenci ve 389 erkek öğrenci katılarak toplam 648 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak kişisel bilgi formu, "Akademik Erteleme Envanteri", "Mesleki Karar Envanteri", "Meslek Seçimine İlişkin Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği" kullanılmıştır. Veri toplama araçlarının geçerlilik ve güvenirlik çalışması yapılmış ve bu ölçeklerin geçerli ve güvenilir olduğu saptanmıştır. Araştırmadan edinilen verilerin istatiksel analizleri için IBM SPSS 25.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerin analizi için bağımsız örneklem T testi, anova, pearson korelasyon ve regresyon analizi tercih edilmiştir. Çalışmada saptanan sonuçlara aşağıda özetlenerek yer verilmiştir. Araştırmada z kuşağı lise öğrencilerinde akademik erteleme cinsiyete, sınıf seviyesine, okul çeşidine, ebeveyn durumuna, ders çalışma sürelerine göre farklılaşma göstermemiştir. Mesleki karar envanteri alt boyutlarından cinsiyete göre anlamlı farklılaşma görülmezken, sınıf seviyesine göre kendini yeteri kadar tanımama, meslek ve alan bilgisi eksikliği, dışsal çatışmalar puanları anlamlı düzeyde farklılaşmıştır. Akademik erteleme ile meslek seçimine ilişkin akılcı olmayan inançlar arasında pozitif yönlü düşük düzeyde korelasyon saptanmıştır. Akademik ertelemenin mesleki kararsızlığın varyansının %,041'ini açıkladığı; meslek seçimine ilişkin akılcı olmayan inançların varyansının ise %,024'ünü açıklayabildiği saptanmıştır. Araştırmanın sonuçları alan yazın çerçevesinde tartışılmıştır ve gelecek araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.