Ortaokul fen bilimleri dersi fiziksel olaylar konu alanına yönelik STEAM etkinliklerinin geliştirilmesi

Fen, teknoloji, matematik, mühendislik ve sanat disiplinlerinin bütünleşik olarak ele alındığı bir yaklaşım olan STEAM eğitimi dünya genelinde her geçen gün yaygınlaşmaktadır. Ülkemizde de bu yaklaşım son yıllarda kullanılmaya başlamıştır. Araştırmada öğretmenler için rehber materyal olarak da kullanılabilecek ortaokul fen bilimleri dersi fiziksel olaylar konu alanına yönelik STEAM etkinliklerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması türü olan teknik/bilimsel/işbirlikçi eylem araştırması yaklaşımı çerçevesinde yürütülmüştür. Materyal geliştirme sürecinde geçerliğinin sağlanabilmesi için uzman değerlendirmesi, birebir değerlendirme ve pilot değerlendirme yapılmıştır. Uzman değerlendirmesinde ilk olarak araştırmacı tarafından 20 tane STEAM etkinliği geliştirilmiştir. Geliştirilen etkinlikler 5 fen eğitimi alanında uzman öğretim üyesinin görüşlerine sunularak 12 etkinliğe indirilmiştir. Daha sonra 10 fen bilimleri öğretmeni görüşü doğrultusunda şekilsel düzenlemeler yapılmıştır. Uzman görüşü alındıktan sonra birebir değerlendirme için her sınıf düzeyinden 4 öğrenci ile ön pilot uygulama yapılmıştır. Ön pilot uygulama sonrası eksiklikler düzenlenerek pilot değerlendirme için 2021-2022 eğitim öğretim yılında Elazığ ili Mezre Ortaokulu'nun 5, 6, 7 ve 8. sınıfta öğrenim görmekte olan 48 öğrenci ile 5 hafta boyunca uygulamalar yapılmıştır. Pilot uygulama sonrası etkinliklere son hali verilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış mülakatlar ve araştırmacı gözlemleri kullanılmıştır. Öğretmenlerle yapılan mülakatlar ve araştırmacı gözlemleri betimsel analiz, öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlar içerik analizi ile analiz edilmiştir. Geliştirilen STEAM etkinliklerinin fen bilimleri dersi ünite sonlarında uygulanması gereken fen, mühendislik ve girişimcilik uygulamaları kapsamında kullanılabileceği, öğrenci seviyesine ve programda yer alan kazanımlara uygun olduğu, malzeme ve zaman sıkıntısı yaşamadan kolayca uygulanabildiği görülmüştür. Ayrıca yapılan pilot uygulama ile geliştirilen STEAM etkinliklerinin öğrencilere bilişsel, duyuşsal, beceri yönünden katkı sağladığı, araştırmacı gözlemleri doğrultusunda geliştirilen STEAM etkinliklerinin öğrencilerin bilimsel süreç ve 21. yy becerilerine katkı sağladığı bulunmuştur. Geliştirilen STEAM etkinliklerinin ünite sonlarında yer alan fen, mühendislik ve girişimcilik uygulamalarının kullanımını attıracağı, fiziksel olaylar konu alanı içerisinde sınıf düzeylerine uygun STEAM etkinliklerinin zaman sıkıntısı yaşamadan uygulanabilirliğine artış sağlayacağı düşünülmektedir.