Theses supervised by Prof. Dr. Raşit Zengin

14 theses · Fırat University

Master'sOpen AccessTR

Ortaokul fen bilimleri dersi fiziksel olaylar konu alanına yönelik STEAM etkinliklerinin geliştirilmesi

Fen, teknoloji, matematik, mühendislik ve sanat disiplinlerinin bütünleşik olarak ele alındığı bir yaklaşım olan STEAM eğitimi dünya genelinde her geçen gün yaygınlaşmaktadır. Ülkemizde de bu yaklaşım son yıllarda kullanılmaya başlamıştır. Araştırmada öğretmenler için rehber materyal olarak da kullanılabilecek ortaokul fen bilimleri dersi fiziksel olaylar konu alanına yönelik STEAM etkinliklerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması türü olan teknik/bilimsel/işbirlikçi eylem araştırması yaklaşımı çerçevesinde yürütülmüştür. Materyal geliştirme sürecinde geçerliğinin sağlanabilmesi için uzman değerlendirmesi, birebir değerlendirme ve pilot değerlendirme yapılmıştır. Uzman değerlendirmesinde ilk olarak araştırmacı tarafından 20 tane STEAM etkinliği geliştirilmiştir. Geliştirilen etkinlikler 5 fen eğitimi alanında uzman öğretim üyesinin görüşlerine sunularak 12 etkinliğe indirilmiştir. Daha sonra 10 fen bilimleri öğretmeni görüşü doğrultusunda şekilsel düzenlemeler yapılmıştır. Uzman görüşü alındıktan sonra birebir değerlendirme için her sınıf düzeyinden 4 öğrenci ile ön pilot uygulama yapılmıştır. Ön pilot uygulama sonrası eksiklikler düzenlenerek pilot değerlendirme için 2021-2022 eğitim öğretim yılında Elazığ ili Mezre Ortaokulu'nun 5, 6, 7 ve 8. sınıfta öğrenim görmekte olan 48 öğrenci ile 5 hafta boyunca uygulamalar yapılmıştır. Pilot uygulama sonrası etkinliklere son hali verilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış mülakatlar ve araştırmacı gözlemleri kullanılmıştır. Öğretmenlerle yapılan mülakatlar ve araştırmacı gözlemleri betimsel analiz, öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlar içerik analizi ile analiz edilmiştir. Geliştirilen STEAM etkinliklerinin fen bilimleri dersi ünite sonlarında uygulanması gereken fen, mühendislik ve girişimcilik uygulamaları kapsamında kullanılabileceği, öğrenci seviyesine ve programda yer alan kazanımlara uygun olduğu, malzeme ve zaman sıkıntısı yaşamadan kolayca uygulanabildiği görülmüştür. Ayrıca yapılan pilot uygulama ile geliştirilen STEAM etkinliklerinin öğrencilere bilişsel, duyuşsal, beceri yönünden katkı sağladığı, araştırmacı gözlemleri doğrultusunda geliştirilen STEAM etkinliklerinin öğrencilerin bilimsel süreç ve 21. yy becerilerine katkı sağladığı bulunmuştur. Geliştirilen STEAM etkinliklerinin ünite sonlarında yer alan fen, mühendislik ve girişimcilik uygulamalarının kullanımını attıracağı, fiziksel olaylar konu alanı içerisinde sınıf düzeylerine uygun STEAM etkinliklerinin zaman sıkıntısı yaşamadan uygulanabilirliğine artış sağlayacağı düşünülmektedir.

Eğitim etkinliğiFen bilgisiFen bilgisi dersi+3
Gamze Deniz
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Covid-19 sürecinde fen bilimleri öğretmenlerinin uzaktan eğitime yönelik tutum ve görüşlerinin incelenmesi (Elazığ ili örneği)

Bu araştırmanın amacı, Covid-19 sürecinde Elazığ ili Merkez ilçesinde bulunan fen bilimleri öğretmenlerinin uzaktan eğitime olan tutum ve görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırma 2020-2021 eğitim-öğretim yılının II. döneminde Mayıs-Haziran aylarında uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini, Elazığ ili Merkez ilçesinde bulunan 177 (94 kadın, 83 erkek) fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmaya çeşitli nedenlerle 23 öğretmen katılamamış ve araştırmanın örneklemini 154 (84 kadın, 70 erkek) öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verilerini toplamak için Ağır (2007) tarafından geliştirilmiş olan "Uzaktan Eğitime Yönelik Tutum Ölçeği'nden yararlanılmıştır. Ayrıca araştırmacı tarafından geliştirilmiş yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Hem nicel hem de nitel yöntemle aynı anda kullanıldığı karma yöntemle veriler toplanmıştır. Öğretmenlerden toplanan nicel veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel bulgulara göre katılımcıların uzaktan eğitime olan tutumlarının cinsiyet değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olmadığı saptanmıştır (p=.745>.05). Fakat az bir farkla erkek öğretmenlerin tutumları kadın öğretmenlerin tutumlarından yüksek çıkmıştır. Ayrıca öğretmenlerin uzaktan eğitime karşı tutumları ile internet kullanım süreleri arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p=.299>.05). Bunun yanı sıra öğretmenlerin mesleki kıdemlerinin uzaktan eğitime olan tutumları arasında anlamlı bir farklılığın olduğu [F = 4.339, p=.006>.05] ve hizmet yılı arttıkça öğretmenlerin tutumlarının olumsuz yönde değiştiği saptanmıştır. Aynı şekilde öğretmenlerin uzaktan eğitim hakkında bilgi sahibi olmaları, tutum düzeylerinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığı saptanmıştır (p=.210>.05). Öğretmenlerin lisansüstü eğitimi almaları uzaktan eğitime olan tutumunu olumlu yönde etkilemektedir (p=.0029<.05). Araştırmacı tarafından hazırlanan görüşme formundan elde edilen bulgular incelendiğinde; öğretmenlerin büyük bir çoğunluğu uzaktan eğitimin ne demek olduğunu bildikleri anlaşılmaktadır. Uzaktan eğitimin fen bilimleri derslerinde etkili olup olmayacağı düşüncesi ise bir grup öğretmen dersin uygulama gerektiren bir ders olmasından dolayı etkili olmayacağını düşünürken, diğer bir grup öğretmen ise teknoloji destekli dersin daha etkili olacağı kanaatindedir. Öğretmenler uzaktan eğitimin avantajlarının ve dezavantajlarının da farkındadır. Bu araştırma sonuçlarına göre fen bilimleri öğretmenlerinin uzaktan eğitim hakkında daha yeterli donanıma sahip olmaları için hizmet içi eğitime alınmaları ve kendilerini bu alanda geliştirmeleri önerilmektedir.

COVID 19ElazığFen bilgisi dersi+6
Pınar Dölek
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2022
00
DoctorateOpen AccessTR

Ortaokul öğrencilerinin, idarecilerinin ve fen bilimleri öğretmenlerinin eğitimde bilişim ağı hakkındaki görüşleri: Bitlis ili örneği

Teknolojideki gelişmeler, eğitimde teknolojinin kullanılmasına yönelik çalışmaları hızlandırmaktadır. Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen ve teknolojinin bir ürünü olan eğitimde bilgi ağı platformunun özellikle pandemi döneminde öğretmenler, öğrenciler, yöneticiler ve veliler için öneminin arttığı görülmektedir. Bu nedenle, Eğitimde bilişim ağı, salgın sürecinde yönetici, öğretmen ve öğrencilerin bir öğrenme ortamı oluşturmasını ve sanal ortamda bir araya gelmesini sağladığından, bu paydaşların eğitimde bilişim ağı hakkındaki görüşlerinin bilinmesi önemlidir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı fen bilimleri öğretmen, öğrenci ve yöneticilerinin eğitimde bilişim ağına ilişkin görüşlerini belirlemektir. Çalışma için hem nicel hem de nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem araştırmalarından keşfedici sıralı karma desen tercih edilmiştir. 2019-2020 eğitim öğretim yılında gerçekleştirilen bu çalışma; Bitlis İli ve ilçelerinde etkileşimli tahtaların yer aldığı araştırmanın nicel verilerinin uygulama aşamasının bitimine salgının denk gelmesi nedeniyle ulaşılabilen 63 ortaokul, 63 yönetici, 120 Fen Bilimleri öğretmeni ve 3462 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Ancak 11 Mart 2020 tarihinde Covid-19 salgını nedeniyle nicel veri uygulamasının son aşaması salgın dönemine denk gelmiştir. Nicel veriler, "Eğitimde bilişim ağı ve eğitimde bilişim ağının Kullanım Amacına İlişkin Öğretmen, Yönetici ve Öğrenci Görüşleri Anketi"; Nitel veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile elde edilmiştir. Nicel veri analizi için SPSS 25.0 programı tercih edilmiştir. Sayılar, yüzdelikler, ortalamalar, standart sapmalar, minimum ve maksimum değerler belirlenerek tanımlayıcı bulgular elde edilmiştir. Nitel verilerin uygulama aşaması ise Covid-19 salgını döneminde gerçekleştirilmiştir. Bu veriler odak grup görüşmesi yöntemiyle toplanmış ve içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Odak grup görüşmesi sırasında öğrenci, yönetici ve öğretmenler tarafından verilen cevaplara göre tema-kategori ve kodlar oluşturulmuştur. Sonuç olarak; yöneticilerin cinsiyet değişkeninde ve "Eğitimde bilişim ağı" alt boyutunda nicel bulgularda (p=0,018) anlamlı bir farklılık gözlenmiştir. Öğretmen değişkenleri de dâhil olmak üzere diğer değişkenlerde farklılık olmadığı görülmüştür. "Görüş" ve "Kullanım Amacı" alt boyut ortalamalarına göre yönetici ve öğretmenlerin olumlu düşündükleri görülmüştür. Ancak eğitimde bilgi ağında bazı eksiklikler (altyapı, ders içeriklerinin ve sınav sorularının yetersizliği, içeriğe ulaşamama, yetersiz rehberlik vb.) olduğu ve eğitimde bilgi ağının çoğunlukla öğretmenler tarafından sadece yardımcı kaynak olarak kullanıldığı, salgında ise canlı dersler için kullanıldığı görülmektedir. Öğrencilerin "Görüş", "Kullanma Amacı" alt boyutlarında, "Eğitimde bilişim ağı Toplam Ölçek" puanında(EBAToplam=3,11) değişkenlere göre anlamlı bir farklılığın olduğu görülmüştür. Ayrıca genel anlamda öğrenciler "Görüş" ve "Eğitimde bilişim ağı Toplam" alt boyut ortalamalarına göre olumlu görüş belirtmişlerdir. Ancak "Kullanma Amacı" alt boyut ortalamasına göre olumlu görüş belirtmemişlerdir. Pandemi döneminde elde edilen nitel bulgularda öğrencilerin genelinin pandemi öncesine göre Eğitimde bilişim ağı ile ilgili daha çok bilgi edindikleri, Eğitimde bilişim ağı'nı kullanma oranlarının arttığı görülmüştür. Ayrıca idareciler ve öğretmenlerde de "Görüş" ile "Kullanma amacı" alt boyut ortalamalarında pandemi öncesine göre olumlu yönde farklılıklar gözlemlenmiştir. Sonuç olarak; Eğitimde bilişim ağı'nın tüm paydaşları için kolayca, sorunsuzca kullanılabilmesi adına öğretmenlerin, idarecilerin ve öğrencilerin düşüncelerine de yer verilmesi gerektiği şeklinde bir takım somut öneriler sıralanmıştır.

BitlisEğitim Bilişim AğıFen bilgisi+7
Kelimetullah Geçer
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2022
00
DoctorateOpen AccessTR

Fen bilgisi öğretmenlerinin laboratuvar uygulamaları ile ilgili yeterlilikleri, tutumları ve karşılaşılan problemler

Bu çalışma, fen bilgisi öğretmenlerinin laboratuvar uygulamalarındaki yeterlilikleri ve uygulamalar sırasında karşılaşılan sorunları belirlemek ve sorunların çözümü ile ilgili genel bir bakış açısı oluşturabilmek amacıyla yapılmıştır. Bu araştırma tarama modelinde kurgulanmış betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın yöntemi nicel ve nitel yaklaşımların bir arada kullanıldığı karma araştırma yöntemidir. Çalışma 2013–2014 eğitim öğretim yılında Bitlis il, ilçe ve köylerinde görev yapan 110 fen bilgisi öğretmenleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Laboratuvar Uygulamaları Yeterlilik Ölçeği, Laboratuvar Tutum Ölçeği, Fen Eğitiminin Bugünkü Durumu Hakkında Görüşler Formu ve Öğretmenlerin Laboratuvar kullanımlarına ilişkin görüşlerini belirleme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde nicel ve nitel analiz teknikleri kullanılmıştır. Nicel veriler frekans, yüzde, bağımsız gruplar t testi, Anova, korelasyon teknikleri ile analiz edilmiş, hesaplamalar SPSS 21 paket programı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öğretmenlerin açık uçlu sorulara verdiği cevaplar nitel analiz teknikleri kullanılarak yapılmıştır. Bu amaçla öğretmenlerin cevapları kodlama ile benzer kategorilere ayrılmış, elde edilen veriler betimsel olarak incelenmiştir. Araştırma sonunda; öğretmenler, Fen Bilimleri derslerinde, laboratuvarları kullanmanın öğrencilerin derse ilgisini çekme ve etkili öğrenme sağlamadaki önemini açıkça ifade etmişlerdir. Fen bilimleri dersi öğretmenlerinin laboratuvar çalışmalarına yönelik yeterlilik görüşleri incelendiğinde; genel olarak laboratuvara karşı olumlu tutum içinde oldukları laboratuvar yöntemlerini ve tekniklerini bilme ve uygulama noktasında kendilerini yeterli buldukları belirlenmiştir. Fen bilimleri dersinde öğretmenlerin, laboratuvar uygulamaları ile ilgili yeterlilik düzeyleri cinsiyet, mesleki kıdem, görev yapılan okulun bulunduğu yerleşim birimi, mezun olunan fakülte, hizmet içi eğitime katılma durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Fen bilgisi öğretmenliği, biyoloji, kimya, fizik öğretmenliği ve alanlarından mezun olan Fen bilimleri dersi öğretmenlerinin mezun oldukları bölüme göre laboratuvar çalışmalarına yönelik yeterlilik görüşleri arasında anlamlı bir farklılığın bulunmadığı belirlenmiştir. Fen bilimleri dersinde öğretmenlerin, laboratuvar tutumlarının cinsiyete göre anlamlı bir farklılık gösterdiği ve buna göre erkek öğretmenlerin, kadın öğretmenlere kıyasla, laboratuvar tutumlarının, anlamlı bir farkla, daha olumlu olduğu tespit edilmiştir. Laboratuvar kullanma sıklıkları açısından öğretmenlerin laboratuvar tutumları anlamlı olarak farklılık göstermektedir. Öğretmenlerin laboratuvar tutumlarının mesleki kıdem, görev yapılan okulun bulunduğu yerleşim birimi, mezun olunan fakülte ve hizmet içi eğitime katılma durumu açısından farklılaşmadığı gözlenmiştir. Bununla beraber, öğretmenlerin, laboratuvarlardaki araç-gereçleri yeterince tanımadıkları, kullanamadıkları ve bu araç-gereçlerin bakım ve onarım bilgisine sahip olmadıkları, laboratuvar yöntemini uygulamada kullanılan öğretim yöntem ve tekniklerini derslerde yeterince kullanamadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Fen Bilgisi Öğretmenleri, Laboratuvar Uygulamaları, Karşılaşılan Güçlükler, Laboratuvar Yeterlilikleri, Laboratuvar Tutumları.

Branş öğretmenleriFen bilgisi dersiFen bilgisi öğretimi+7
Ayşe Keskin Geçer
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

STEM uygulamalarının 4. sınıf öğrencilerinin fen ve teknolojiye yönelik tutumlarına, bilimsel süreç ve problem çözme becerilerine etkisi

Bu çalışmada, ilkokul 4. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilen STEM uygulamalarının, öğrencilerin fen ve teknolojiye yönelik tutumlarına, bilimsel süreç ve problem çözme becerilerine etkisi incelenmiştir. Çalışma karma yöntem araştırma metotlarından yakınsayan paralel desen çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışma 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Elazığ ili Dumlupınar İlkokulu'nun 4. sınıfında öğrenim gören 21 deney grubu ve 21 kontrol grubu olmak üzere toplam 42 ilkokul öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. 10 hafta boyunca gerçekleştirilen çalışmada deney grubunda yer alan öğrencilerle STEM uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubunda ise STEM uygulamaları gerçekleştirilmeden mevcut öğretim programı uygulanmıştır. Çalışmanın nicel verileri; Bilimsel Süreç Değerlendirme Testi, İlköğretim Düzeyindeki Çocuklar İçin Problem Çözme Envanteri, Fen ve Teknoloji Dersine Yönelik Tutum Ölçeği ile toplanmıştır. Nitel veriler ise deney grubu öğrencileriyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış mülakat ve öğrencilerin uygulamalar süresince yazmış oldukları günlükler ile toplanmıştır. Verilerin nicel analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Çalışmanın hipotezlerini test etmek için, ANCOVA analizi gerçekleştirilmiştir. Mülakatlar içerik analizi ile değerlendirilirken, öğrenci günlükleri ise betimsel analiz ile değerlendirilmiştir. ANCOVA sonuçlarına göre, gerçekleştirilen STEM uygulamalarının, deney grubu 4. sınıf öğrencilerinin, uygulamaların gerçekleştirilmediği kontrol grubu 4. sınıf öğrencilerine oranla fen ve teknolojiye yönelik tutumlarının, bilimsel süreç ve problem çözme becerilerinin gelişmesinde etkili olduğu görülmüştür. Çalışmanın nitel verilerine göre öğrenciler bilimsel süreç becerilerinden deney yapma, gözlem yapma, çıkarım yapma ve ölçme becerilerinin; 21. yüzyıl becerilerinden problem çözme, yaratıcılık, iletişim ve işbirliği becerilerinin geliştiğini belirtmiştir. Öğrencilerin süreç içerisinde çeşitli problemlerle karşılaştıkları ve bu problemlere yönelik çözüm önerileri geliştirdikleri tespit edilmiştir. Öğrenciler bu etkinlikleri yaparken kendilerini kimi zaman bilim insanı, mucit; kimi zaman mühendis, mimar gibi çeşitli STEM alanlarına yönelik meslek sahibi gibi hissettiklerini ifade etmiştir. Öğrenciler, derslerde STEM etkinliklerinin kullanılmasının eğlenceli olduğunu, daha kalıcı ve kolay öğrendiklerini, bundan sonra derslerin bu şekilde devam etmesini istediklerini belirtmişlerdir.

Bilimsel süreçFen bilgisiFen ve teknoloji dersi+5
Tuğçe Kavak
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Dijital ve sınıf içi eğitsel oyunlarla gerçekleştirilen fen eğitiminin okul öncesi öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerine ve bilişsel gelişim düzeylerine etkisi

Bu araştırmada, eğitsel dijital oyunların ve sınıf içi eğitsel oyunlar ile gerçekleştirilen fen eğitiminin okul öncesi öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerine ve bilişsel gelişim düzeylerine etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırmada yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Elazığ İlinde yer alan Vali Mehmet Lütfullah Bilgin İlkokulu'nda gerçekleştirilmiştir. 2 deney ve 1 kontrol grubu ile yürütülen araştırmanın çalışma grubunu toplam 70 (23 deney I grubu, 23 deney II grubu, 24 kontrol grubu) okul öncesi öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmacı tarafından; 8 eğitsel dijital oyun, 8 sınıf içi eğitsel oyun olmak üzere toplamda 16 eğitsel oyun tasarlanmıştır. Deney I grubunda eğitsel dijital oyunlarla, deney II grubunda sınıf içi eğitsel oyunlarla, kontrol grubunda ise geleneksel yöntem ile fen eğitimi gerçekleştirilmiştir. Araştırma 10 haftalık bir süreci kapsamış ve sürecin 2 haftası öntest ve sontest uygulamaları için ayrılmıştır. Araştırma verileri; Sağırekmekçi (2016) tarafından geliştirilen Bilimsel Süreç Değerlendirme Testi ve Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Programı (2013) içerisinde yer alan bilişsel gelişim kazanım ve göstergelerinden oluşan Bilişsel Gelişim Değerlendirme Formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Araştırmanın hipotezlerini test etmek amacı ile İlişkili Örneklemler için t-Testi, İlişkili Örneklemler İçin Wilcoxon İşraretli Sıralar Testi, İlişkisiz Örneklemler için Tek Faktörlü ANOVA, İlişkisiz Ölçümler için Kruskal Wallis H-Testi ve Man Whitney U-Testi kullanılmıştır. İlişkili örneklemler t-testi sonuçlarına göre; deney I grubu bilimsel süreç beceri testi ve bilişsel gelişim değerlendirme formu sontest puanlarında anlamlı bir artış olduğu (p< .05) saptanmıştır. Deney II grubu bilimsel süreç beceri testi ve bilişsel gelişim değerlendirme formu sontest puanlarında anlamlı bir artış olduğu görülmüştür (p< .05). Kontrol grubu bilimsel süreç beceri testi sontest ve bilişsel gelişim değerlendirme formu puanlarında ise anlamlı bir artış olmadığı saptanmıştır (p> .05). İlişkisiz örneklemler için tek faktörlü ANOVA testi sonuçları incelendiğinde ise bilimsel süreç becerilerini ve bilişsel gelişim değerlendirme formu geliştirmede iki oyun türünün anlamlı fark göstermediği saptanmıştır (p>05). Deney grupları ve kontrol grubu arasında ise deney grupları lehine bir farklılık olduğu görülmüştür (p<.05). Man Whitney U-testi ile bilimsel süreç becerileri test alt boyutlarının gruplar arası farklılaşmaları incelendiğinde ise bilimsel süreç beceri testi alt boyutlarının gruplar arası farklılaşmalarına deney I grubu ile deney II grubu arasında sınıflama alt boyutunda deney II lehine anlamlı farklılık olduğu (p<.05), diğer alt boyutların ise anlamlı farklılık göstermediği saptanmıştır (p>.05). Deney I ve deney II gruplarında yer alan öğrencilerin bilimsel süreç becerileri kontrol grubunda yer alan öğrencilere göre bilimsel süreç becerilerinin anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır (p<.05). Bilimsel süreç beceri testi alt boyutlarının deney grupları ve kontrol grupları arasında deney grupları lehine anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna varılmıştır (p<.05). Bu araştırma sonuçlarına göre, eğitsel dijital oyunlar ve sınıf içi eğitsel oyunlar ile gerçekleştirilen fen eğitimi okul öncesi öğrencilerinin bilişsel gelişim düzeylerini ve bilimsel süreç becerilerini arttırmada etkili olmuştur. Eğitsel oyunlar kullanarak gerçekleştirilecek fen eğitimiyle hem okul öncesi öğrencilerinin fen etkinliklerine severek katılması hem de öğrencilerin bilimsel süreç becerileri ve bilişsel gelişim düzeylerinin gelişmesine katkı sağlanabilir.

Bilimsel Süreç Becerilerini Değerlendirme AracıBilimsel süreçBilişsel gelişim+7
Selin Yıldız
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Fen Bilgisi öğretmeni yetiştirme programlarından mezun olan yabancı uyruklu öğretmen adaylarının programlar hakkındaki tutumları

Öğretmenlik mesleği ve öğretmen niteliği Türkiye de olduğu gibi pek çok ülkede de sıkça gündeme gelen bir konu olmuştur. Bu da öğretmen yetiştirme sistemleri ve üniversitelerde öğretmen yetiştirme programlarının önemini ortaya koymaktadır. Farklı ülkelerde ve toplumlarda öğretmen yetiştirme ile ilgili farklı sistemler uygulanmaktadır. Uygulanmakta olan eğitim programlarının toplumun ihtiyaç ve beklentilerine, bireylerin ilgi, ihtiyaç ve özelliklerine, bilim ve teknolojideki gelişmelere, konu alanındaki değişme ve gelişmelere uygun olup olmamasına göre değerlendirilmesi önemli bir araştırma konusudur. Öğretmenlik mesleği alan bilgisi, genel kültür ve pedagoji bilgi ve becerisini gerektiren bir meslektir. Öğretmenlerin eğitim sürecindeki kişisel özellikleri, öğrenme etkinliklerini yönetme kabiliyeti, öğrenme sürecini izleme ve ders vermedeki yeterliliği, özgeçmişi, öğrenci ve kişilerarası ilişkileri başarısını etkilemektedir. Bu araştırma da, yabancı uyruklu öğretmen adaylarının sosyo-demografik özelliklerini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada yabancı uyruklu öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilgi duydukları, sevdikleri fakat meslekle ilgili bazı alanlarda yetersiz olduklarını düşündükleri tespit edilmiştir. Türkiye'deki Fen Bilgisi Öğretmeni Yetiştirme Programlarından memnun olmuşlardır. Sonuç olarak öğretmenlerin nitelikli olarak yetiştirilmesi her toplum için ayrı bir öneme sahiptir. Anahtar Kelimeler: Fen Bilgisi Öğretmeni, Öğretmen Yetiştirme Programları, Öğretmen Modeli.

Aday öğretmenlerFen bilgisiFen bilgisi dersi+7
Mohammed Mohammed Tukur
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2016
00
DoctorateOpen AccessTR

İşbirlikli öğrenme modelinin fen öğretimi laboratuar uygulamaları dersinde akademik başarı, kalıcılık ve tutuma etkileri

Bu çalışmada öğretmen adaylarının işbirlikli öğrenme modelinin fen öğretimi laboratuar uygulamaları dersinde akademik başarı, kalıcılık ve tutumlara etkisi incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği 3.sınıfta okuyan 52 öğretmen adayı oluşturmuştur. Araştırma öğretmen adaylarından bir deney bir kontrol grubu ile rastgele (random) oluşturularak gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda işbirlikli öğrenme modeli Öğrenci Takımları Başarı yöntemi, kontrol grubunda ise gelenkesel öğrenme yöntemi uygulanmıştır. Araştırmada karma araştırma deseni uygulanmıştır. Nicel araştırma yöntemi olarak ön test- son test kontrol grup desenli yarı deneysel desen kullanılırken, nitel araştırma yöntemi olarak görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın uygulama süreci her iki grupta da haftada dörder saat olmak üzere sekiz hafta sürmüştür. Araştırma verileri uygulama için geliştirlen akademik başarı testi, tutum ölçeği ve açık uçlu sorulardan oluşan görüşme formu ile toplanmıştır. Verilerinin analizinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, ve t testi kullanılmıştır. Görüşme verilerinin analizinde içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen görüşme verileri kodlanarak, temalar oluşturulmuş ve bu çerçevede analiz edilerek yorumlanmıştır. Araştırma sonucuna göre, işbirlikli öğrenme modelinin geleneksel öğretim yöntemine göre öğrencilerin akademik başarılarını artırmada, edindikleri bilgilerin kalıcılığını sağlamada ve tutumları üzerinde daha etkili olduğu görülmüştür. Yapılan içerik analizleri sonucu deney gruplarındaki öğrencilerin kullandıkları işbirlikli öğrenme modeli yöntemini benimsedikleri ve birçok yönden faydalı buldukları tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmen adayları iletişim becerilerinin ve sorumluluk duygularının arttığını, öğrendikleri bilgilerin daha kalıcı olduğunu ve tutumlarının olumlu yönde değiştiğini belirtmişlerdir.

Aday öğretmenlerAkademik başarıFen bilgisi eğitimi+6
Ayten Arslan
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2016
00
Master'sOpen AccessTR

Fen öğretimi laboratuar dersi fizik deney gruplarının işbirlikli öğrenme etkinliklerinin incelenmesi

Bu araştırma ile İşbirlikli Öğrenme Yöntemi İle Geleneksel Öğrenme Yönteminin, Üniversite Öğrencilerinin Fen Öğretimi Laboratuar dersindeki laboratuara karşı tutumları, öğrencilerin bilimsel ve sosyal becerileri üzerindeki etkileri incelenmiştir.Araştırmanın örneklemini Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen ve Teknoloji Öğretmenliği 3.sınıfta okuyan 99 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada karma araştırma deseni uygulanmıştır. Araştırma Fen ve Teknoloji Öğretmenliğinde okumakta olan 3.sınıf öğrencilerinden bir deney bir kontrol grubu rastgele oluşturularak gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri tutum ölçeği, gözlem formu ve yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Verilerinin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, ve t testi kullanılmıştır. Görüşmeler ses kayıt cihazı ile gözlemler ise video kamera ile kayıt altına alınmıştır. Görüşmelerin analizinde içerik analiz yöntemi kullanılmıştır.Araştırma bulgularına göre; Fen Öğretimi Laboratuar dersinde öğrencilerin laboratuara karşı tutumlarında işbirlikli öğrenme yöntemi ile geleneksel öğrenme yöntemi arasında anlamlı bir farka rastlanılmamıştır. Gözlem formu analiz edildiğinde alt boyutların her birinde işbirlikli öğrenme yönteminin geleneksel öğrenme yöntemine göre daha olumlu etkilerinin olduğu belirlenmiştir. Yapılan görüşmelerde ise, işbirlikli öğrenme yöntemini öğrencilerin akademik ve sosyal yönlerden faydalı bulduğu ancak yöntemin tutumlarında bir değişiklik meydana getirmediği sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: İşbirlikli Öğrenme Yöntemi, Fen Öğretimi, Laboratuar, Fizik Deney Grupları, Tutum, Gözlem ve Görüşme.

Fen bilgisi eğitimiFen bilgisi öğretimiFizik dersi+6
Ayten Durmuş
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2012
00
Master'sOpen AccessTR

Astronomi dersinin öğretiminde bilgisayar destekli eğitim yönteminin öğrenci başarısına etkisi

Bu çalışmada, Bilgisayar Destekli Öğretim (BDÖ) materyalleri ile gerçekleştirilen öğretimin, öğretmen adayı öğrencilerin akademik başarılarına ve öğrenme etkinliğine yönelik tutumlarına olan etkisini incelenmiştir. Çalışma, Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği I. ve II. Öğretimde 2011-2012 eğitim öğretim yılında öğrenim gören son sınıf öğretmen adayları üzerinde yürütülmüştür. Deneysel ve betimsel olmak üzere karma modelde yürütülen çalışmaya toplam 109 öğretmen adayı katılmıştır. Bunların 57'si deney ve 52'si de kontrol grubunu oluşturmuştur. Çalışmadan önce denklikleri sağlanan her iki gruptan deney grubuna dersler, BDÖ ile ve kontrol grubunda ise geleneksel yöntemlerle işlenmiştir. Toplam bir dönem süren uygulamadan sonra veriler, öğretmen adaylarının akademik başarı testinden elde ettikleri puanlar ile BDÖ Tutum Ölçeğine yönelik görüşlerinden sağlanmıştır. Bu veriler %, f, aritmetik ortama ve "t" testi gibi betimsel istatistiksel tekniklerle analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, BDÖ ile öğrenim gören deney grubu öğretmen adaylarının akademik başarıları ile BDÖ'e ilişkin tutumlarının, derslerin geleneksel yöntemlerle işlendiği kontrol grubuna göre anlamlı şekilde arttığı belirlenmiştir. Bu bulgu, fen öğretiminde Astronomi Dersinde BDÖ'in öğretmen adaylarının akademik başarısı ile tutumlarını olumlu yönde desteklediği şeklinde değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bilgisayar Destekli Öğretim, Geleneksel öğretim, Astronomi dersi, Öğretmen adayı tutumu, Öğretmen adayı başarısı.

Aday öğretmenlerAkademik başarıAstronomi dersi+7
Oğuzhan Çolak
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2014
00
DoctorateOpen AccessTR

Okul öncesi öğrencilerine yönelik web 2.0 araçlarıyla zenginleştirilmiş STEAM etkinliklerinin geliştirilmesi ve etkisinin değerlendirilmesi

Bu araştırmanın amacı okul öncesi öğrencilerine yönelik Web 2.0 araçları ile zenginleştirilmiş STEAM etkinliklerinin geliştirilmesi, geliştirilen STEAM etkinliklerinin uygulanması ve etkisinin incelenmesidir. Araştırma kapsamında karma yöntem araştırma yaklaşımı çeşitlerinden çok aşamalı karma desen kullanmıştır. Araştırma toplamda üç aşamadan oluşmaktadır. Araştırmanın birinci aşamasında okul öncesi dönemde STEAM eğitimine dair ihtiyaçlar belirlenmiş, ikinci aşamasında Web 2.0 araçları ile zenginleştirilmiş STEAM etkinlikleri tasarlanmıştır. Üçüncü aşamasında ise etkisi incelenmiştir. Araştırma 2021-2022 eğitim öğretim yılında Elazığ ilinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak her bir aşama için farklı çalışma grupları oluşturulmuştur. Birinci aşamanın çalışma grubunu 10 okul öncesi öğretmeni, ikinci aşamanın çalışma grubunu dokuz okul öncesi öğrencisi ve üçüncü aşamanın çalışma grubunu 13 deney 13 kontrol olmak üzere toplam 26 okul öncesi öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verileri Bilimsel Süreç Beceri Testi, Çocuklar İçin Problem Çözme Becerisi Ölçeği ve Erken Çocukluk Yaratıcılık Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmanın nitel verileri olarak ise yarı yapılandırılmış görüşmeler, araştırmacı günlüğü ve gözlem formları ile toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 25 paket program kullanılarak İlişkili Örneklemler İçin Wilcoxon işraretli Sıralar Testi ve Man Whitney U-Testi gerçekleştirilmiştir. Nitel verilerin analizinde ise betimsel ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında; okul öncesi dönem öğrencilerine yönelik gerçekleştirilecek STEAM etkinliklerinin, yaşa/seviyeye uygun olması, öğrenci ilgisine göre seçilmesi, fen ve matematik konularını içermesi gerektiği bulunmuştur. STEAM etkinlik sürecinin ise oyunlaştırılması, çocukların süreçte eğlenmeleri, çocukların merkeze alınması, problem durumu ile başlanması, sanat ile desteklenmesi ve teknolojik araçlar ile desteklenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında; okul öncesi öğrencileri için geliştirilen Web 2.0 araçları ile zenginleştirilmiş STEAM etkinliklerinin başarılı olduğu, öğrencilerin ilgisini çektiği ve öğrenciler üzerinde olumlu etkileri olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmanın üçüncü aşamasında; Web 2.0 araçları ile zenginleştirilmiş STEAM etkinliklerinin klasik kâğıt kalem etkinliklerine göre öğrencilerin bilimsel süreç, yaratıcılık ve problem çözme becerilerine anlamlı etkisi olduğu görülmüştür. Araştırmacı, okul öncesi öğretmeni ve veliler yarı yapılandırılmış görüşmelerinde, öğrencilerin yaratıcılık becerisi, iletişim becerisi, işbirliği becerisi, teknoloji okuryazarlığı, liderlik ve sorgulama becerilerinde artış olduğu dile getirmiştir. Öğretmen ve araştırmacı öğrencilerin etkinlik süresince eğlendiklerini ve etkinliklerin ilgilerini çektiğini dile getirmişlerdir. Ayrıca öğrencilerin özgüvenlerinin, motivasyonlarının, iletişim becerilerinin, işbirliği becerilerinin sorumluluk alma ve liderlik özelliklerinin süreç içerisinde arttığını belirtmişlerdir. Sonuç olarak, STEAM etkinlikleri kullanılarak okul öncesi öğrencilerinin birçok becerisi desteklenebileceği söylenebilir.

Bilimsel Süreç Becerilerini Değerlendirme AracıErken çocuk eğitimiOkul öncesi eğitim+7
Selin Yıldız
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

TGA-TaA (Tahmin-Gözlem-Açıkla-Tartışma-Açıkla) destekli fen öğretiminin, öğrencilerin eleştirel düşünce, tutum ve motivasyonlarına etkisinin incelenmesi

Çalışmanın amacı, yedinci sınıf öğrencilerinin Fen Bilimleri dersi "Elektrik Devreleri" ünitesinde TGA-TaA (Tahmin-Gözlem-Açıkla-Tartışma-Açıkla) destekli fen öğretiminin, fen bilimleri dersine karşı tutum ve motivasyonları ile fen bilimleri dersindeki eleştirel düşünme becerilerine etkisini belirlemektir. Araştırma 2022-2023 eğitim-öğretim yılının II. döneminde Mayıs-Haziran aylarında uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini Elazığ/Merkez ilçesinde Doğu kent mahallesinde bulunan Seyda Molla Bahri İmam Hatip Ortaokulundaki 23 deney gurubu öğrencisi ve 20 kontrol grubu öğrencisi oluşturmaktadır. Nicel verilerin, nitel veriler ile desteklendiği karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerini toplamak için Gülen (2019) tarafından ortaokul öğrencilerine yönelik geliştirilen "Fen Bilimleri Dersi için Eleştirel Düşünme Becerisi Ölçeği" , Özcan ve Koca (2020) tarafından ortaokulda bütün sınıf kademelerinde öğrenim gören öğrencelerin Fen' e yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilen "Fen'e Yönelik Tutum Ölçeği", Armstrong ve diğ., (2011) tarafından geliştirilen "Science Motivation Questionnaire-2" ve Akçay, Işın ve Kapıcı, (2020) tarafından "Fen Ögrenme Motivasyon Ölceginin Turkçe' ye Uyarlanması" ismiyle Türkçeye çevrilen motivasyon ölçeğinden yararlanılmıştır. Ayrıca nitel bulguların elde edilmesinde, araştırmacı tarafından oluşturulmuş yarı yapılandırılmış görüşme formu ve öğrenci günlüklerinden faydalanılmıştır. Nicel veriler SPSS 26 programı ile MANOVA analizi yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel ve içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, 'Elektrik Devreleri' ünitesinde TGA-TaA destekli öğretimin deney ve kontrol grupları arasında fen bilimleri dersinde eleştirel düşünme becerileri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenmemiş olmasına rağmen, pratikte küçük bir gelişme gözlenmiştir. Öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutumları açısından ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir, ancak deney grubunda pratikte küçük-orta düzeyde bir iyileşme tespit edilmiştir. Öğrencilerin motivasyonlarına baktığımızda, istatistiksel olarak deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuş ve pratikte bu farkın orta-büyük düzeyde olduğu görülmüştür. Nitel verilerin analizinde öğrenci görüşlerinde çeşitli olumlu ve olumsuz ifadeler tespit edilmiştir. Olumlu yorumlarda dersten keyif alındığı, dersin faydalı olduğu, görsel ve gözlem unsurlarının etkileyici olduğu, dersin anlaşılır ve ilgi çekici olduğu, etkinliklerin düşündürücü olduğu, dersin öğretici ve merak uyandırıcı olduğu gibi ifadeler yer almaktadır. Öğrenciler hata yaparak doğruyu bulma deneyimlerinin öğrenmeye katkı sağladığını ve dersin heyecanlı geçtiğini belirtmişlerdir. Ancak Azınlıktaki bazı öğrenciler, derste zorlandıklarını ve etkinliklerin herkes için anlaşılır olmadığını düşünmektedir. Öğrencilerden bazıları dersin kendi bilgilerini artırmadığını, eleştirel düşünme becerilerini geliştirmediğini belirtmektedir. Ayrıca, bu yöntemin diğer derslerde de kullanılmasını istemediğini, dersin sıkıcı olduğunu ifade eden öğrenci görüşü de bulunmaktadır.

Gökhan Ataş
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarının incelenmesi

Bu araştırmada, öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 1. sınıf, 2. sınıf, 3.sınıf ve 4. sınıfta öğrenim görmekte olan 101 fen bilgisi, 151 sosyal bilgiler, 183 sınıf ve 135 okul öncesi olmak üzere toplamda 570 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri; Atmaca, Kıray ve Pehlivan (2019) tarafından oluşturulan Sürdürülebilir Kalkınma Farkındalık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Araştırma sorularını test etmek amacı ile betimsel istatistik, tek faktörlü varyans analizi (ANOVA), bağımsız örneklemler T-Testi ve Mann Whitney U-Testi yapılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre; 4 farklı bölümdeki öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarının genel olarak yüksek olduğu, fen bilgisi, sosyal bilgisi ve okul öncesi öğretmen adaylarının ortalamalarının sınıf öğretmen adaylarının ortalamalarından daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalığı puanlarında sınıf düzeyine göre anlamlı bir fark olup olmadığını tespit etmek amacıyla gerçekleştirilen ANOVA analizi sonucuna göre, sadece sosyal bilgiler öğretmen adaylarının puanlarının sınıf düzeyine göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır (F (3, 147) = 5.549 p=.001 < .05). Öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları puanlarının sadece kadın sınıf öğretmeni adaylarının lehine anlamlı çıktığı tespit edilmiştir (p<.05). Cinsiyete göre sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları alt boyutları puanları arasında ise fen bilgisi ve okul öncesi öğretmen adaylarının ortalamalarında anlamlı bir farklılığa rastlanmazken (p>.05), sınıf öğretmen adaylarının toplum ve çevre alt boyutunda, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının ise sadece toplum alt boyutunda anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p<.05). Farklı sınıf düzeyindeki 4 farklı bölümde öğrenim görmekte olan öğretmen adaylarının kullanılan ölçeğin ekonomi, toplum ve çevre alt boyutlarından aldıkları toplam puan ortalamalarının yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Farklı bölümdeki öğretmen adaylarının sınıf düzeyine göre sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları alt boyutlarından elde edilen puan ortalamaları arasındaki fark; sınıf ve okul öncesi öğretmen adayları için anlamlı değilken, fen bilgisi öğretmen adaylarının ekonomi boyutunda, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının ise bütün alt boyutlarda anlamlı çıktığı sonucuna ulaşılmıştır.

Aday öğretmenlerFarkındalıkSürdürülebilir kalkınma+1
Abdulkadir Özsoy
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeylerini çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi bünyesinde gerçekleştirilmiş olup, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Fen Bilgisi, Matematik, Sınıf, Okul Öncesi ve İngilizce Öğretmenliği programlarında öğrenim gören 1., 2., 3. ve 4. sınıf düzeyindeki toplam 686 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Dijital Okuryazarlık Ölçeği kullanılmış ve elde edilen veriler SPSS 25 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmada ANOVA, bağımsız örneklemler t-testi, Kruskal-Wallis H Testi ve Mann-Whitney U Testi istatistiksel analiz yöntemleri olarak tercih edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, İngilizce öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeylerinin sınıf ve okul öncesi öğretmen adaylarına kıyasla anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir (p < .05). Benzer şekilde, Fen Bilgisi öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri de Sınıf ve Okul Öncesi öğretmen adaylarına göre anlamlı biçimde daha yüksektir (p < .05). Ancak, Fen Bilgisi öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık puanları sınıf düzeyine (χ²(3) = 6.441, p > .05) ve cinsiyet değişkenine (U = 552.5, p > .05) göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Matematik öğretmen adaylarının puanları da sınıf düzeyine (F(3, 163) = 0.600, p > .05) ve cinsiyete göre (U = 1832.5, p > .05) anlamlı farklılık göstermemiştir. Öte yandan, Sınıf Öğretmeni adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri sınıf düzeyine göre farklılık göstermektedir (F(3, 165) = 2.942, p < .05); özellikle 4. sınıf düzeyindeki öğretmen adaylarının puanlarının 1. sınıf düzeyindekilere kıyasla anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, Sınıf Öğretmeni adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri cinsiyete göre de farklılık göstermektedir (t(167) = 2.309, p < .05). Okul Öncesi öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri ise sınıf düzeyi (F(3, 117)= 0.529, p > .05) ve cinsiyet (t(119) = 0.146, p > .05) değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık göstermemektedir. İngilizce öğretmen adayları açısından değerlendirildiğinde ise, sınıf düzeyine göre anlamlı bir fark olduğu (F(3, 163) = 3.627, p < .05) ve 4. sınıf öğretmen adaylarının 2. sınıf öğretmen adaylarına göre daha yüksek puan aldığı görülmektedir. Aynı zamanda cinsiyet değişkenine göre de anlamlı bir farklılık saptanmıştır (t(165) = 4.062, p < .05). Elde edilen bulgular doğrultusunda öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesi amacıyla öğretmen yetiştirme programlarının güncellenmesi önerilmektedir. Programlarda teknolojik yeterliliklere dayalı, uygulamaya dönük ve güncel içeriklere yer verilmesi; öğretmen adaylarının dijital çağın gerekliliklerine uygun nitelikte yetiştirilmelerine katkı sağlayacaktır. Bu sayede, geleceğin öğretmenleri teknolojiyi eğitim süreçlerinde etkin ve yenilikçi biçimde kullanabilecek donanıma sahip olacaktır. Anahtar Kelimeler: Dijital okuryazarlık, Öğretmen Adayları

Ömer Sönmez
Fırat University · Institute of Educational Sciences
2025
00

Other supervisors