Ortaokul öğrencilerinin teknolojiye yönelik tutumları ile bilim insanı, mühendis ve STEM alanlarına yönelik algılarının incelenmesi

Bu araştırmada beşinci, altıncı ve yedinci sınıf öğrencilerinin bilim insanı algısı, mühendis algısı, STEM algısı ve teknolojiye yönelik tutumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Öğrencilerin bu alanlardaki incelemeleri cinsiyet ve sınıf değişkenlerine bakılarak yapılmıştır. Ayrıca öğrencilerin teknolojiye ve teknolojinin derslerde kullanılmasına yönelik tutumu ile STEM alanlarına yönelik toplam algı düzeyleri ile alt boyutlar bakımından da aralarındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırma, 2019-2020 eğitim-öğretim yılı güz döneminde yapılmıştır. Araştırma modeli olarak tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma verileri hem nitel hem de nicel olarak analiz edilmiştir. Bu bağlamda Tokat ilinde Merkez ilçede öğrenim gören öğrenciler ile araştırma gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Bir Bilim İnsanı Çiz Testi, Bir Mühendis Çiz Testi, Teknolojiye ve Teknolojinin Derslerde Kullanılmasına Yönelik Tutum Ölçeği ve STEM Alanlarına Yönelik Toplam Algı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada çizim ile ilgili verilerde nitel özellikler ile ilgili bulgularda frekans ve yüzde kullanılırken, diğer uygulanan testlerde ise Bağımsız Örneklem t-testi, ANOVA, Pearson Korelasyon Analizi ve Regresyon analizi kullanılarak veriler analiz edilmiştir. Araştırma bulgularından elde edilen verilere göre; öğrencilerin teknolojiye ve teknolojinin derslerde kullanılmasına yönelik tutum düzeyi ile STEM alanlarına yönelik toplam algı düzeyi arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca ortalamalara göre kız öğrencilerin mühendisliğe yönelik tutumunun algısının erkek öğrencilere kıyasla daha yüksek olduğu görülmüştür. Bunun yanında çizimlerden elde edilen sonuçlara bakıldığında bilim insanı ve mühendis olarak öğrencilerin cinsiyet olarak daha çok erkek bilim insanı ve erkek mühendis çizdiği görülmüştür. Bilim insanı çalışma ortamı olarak laboratuvar ve laboratuvar araç gereçleri ile resmettikleri de görülmüştür. Elde edilen bulgular ışığında STEM eğitiminin önemine dikkat çekilmiş ve bu konuda program belirleyicilere, araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: STEM, Fen, Teknoloji, Mühendis Algısı, Bilim İnsanı Algısı