Ortaokul öğrencilerinin Türk tarihinde önemli faaliyetlerde bulunan Türk büyükleri hakkındaki algıları

Geniş bir coğrafya ve geniş bir zamana yayılan Türk tarihi, farklı alanlarda büyük şahsiyetler yetiştirmiştir. Bu şahsiyetlerin toplumsal ve kültürel alana yaptıkları katkılarının yanında eğitim süreçlerine de şüphesiz büyük katkıları olabilmektedir. Temel amaçlarından birisi milli bilinç sahibi iyi vatandaş yetiştirmek olan sosyal bilgiler dersi müfredatında yer alan Türk büyükleri, sosyal bilgiler dersinin genel amaçlarının ve kazanımlarının öğretilmesinin yanında değerler eğitimi alanında da kullanılarak etkili bir öğretim süreci oluşturulabilir. Bu araştırmada ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler müfredatından yer alan Türk büyüklerine (Metehan, Alparslan, Ertuğrul Gazi, Osman Bey, Fatih Sultan Mehmet, Yavuz Sultan Selim, Kanuni Sultan Süleyman, Barbaros Hayrettin Paşa, Mimar Sinan) dair algıları belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu ana problemden yola çıkarak öğrencilerinin Türk büyüklerine dair çağrışımları, bilgi kaynakları ve özdeşim kurma şekilleri araştırılmıştır. Araştırmanın bu amacına uygun olarak çalışmada nitel araştırma desenlerinden temel nitel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu resmi bir ortaokulda görev yapan 50 ortaokul 7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış çalışma formu kullanılmıştır. Öğrenciler ile görüşme gerçekleştirilerek araştırma soruları yöneltilmiş ve yazılı olarak cevaplar alınmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile işlenerek anlamlı bir hale getirilmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin sosyal bilgiler müfredatında yer alan Türk büyüklerine dair çağrışımlarında onların faaliyetlerini, yöneticilik ve kişilik özelliklerini, yaşadığı döneme ait tarihi bilgi ve kavramları ve o döneme ait simgeleri öne çıkardıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan öğrencilerin Türk büyükleri ile ilgili bilgi kaynaklarında okul içi ve okul dışı kaynakların yer aldığı görülürken, okul içinde ders programı ve örtük programa ait kaynaklardan; okul dışında ise yardım ile ve kendi kendine ulaştıkları kaynaklardan bilgiler edindikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca araştırma sonucunda öğrencilerin Türk büyüklerinin kişilik özellikleri ile mesleki özellik ve faaliyetlerine yönelik özelliklerini kendilerine örnek aldıkları sonucuna da ulaşılmıştır.