Ortodontik tedavi sırasında diş minesindeki renk değişikliklerinin incelenmesi

Ortodontinin amacı; ortodontik anomalinin meydana gelmesini önlemek, gelişmekte olan bir anomaliyi basit yaklaşımlar ile durdurmak, meydana gelmiş ortodontik anomaliyi tedavi ederek, iyi bir fonksiyon ve estetik elde etmek ve erişilen durumun kalıcılığını sağlamaktır. Günümüzde bireyler sadece sağlıklı ve düzgün sıralanmış dişlerle yetinmeyip, mükemmel bir gülümsemeye de sahip olmak istemektedirler. Ancak ortodontik tedavi süresince mine yüzeyi pürüzlendirmesi, braket sökümü ve mine yüzeylerinin temizliği gibi diş yüzeyine yapılan işlemler, mine yüzeyinde fiziksel ve estetik değişikliklere neden olmaktadır. Bu sebeple, ortodontik tedavi tamamlandığında mine yüzeyini orjinal durumuna geri getirebilmek önemli bir hedeftir. Literatür incelendiğinde sınırlı sayıda in-vitro çalışma ortodontik adezivlerin renklenmesini değerlendirmiş, söküm ve cila sonrası mine yüzeyindeki renklenmeyi incelemiştir. Bu çalışmanın amacı da; üç farklı braket yapıştırma materyali kullanılarak braketleri yapıştırılan dişlerin, iki farklı frez ile yapılan bitim ve cila işlemlerinden sonra, mine yüzeylerinde oluşan renk değişikliklerini in-vitro olarak değerlendirmektir.Bu çalışmada 175 adet üst ve alt birinci ve ikinci küçük azı dişi kullanılmıştır. 25 adet diş kontrol grubu olarak seçildikten sonra, geriye kalan dişler braketlerin yapıştırılacağı sistemin farklılığına göre 50'şer dişten oluşan 3 gruba ayrılmıştır. Daha sonra her deney grubu da braketler söküldükten sonra diş yüzeyinde kalan adezivi temizleme frezinin farklılığına göre kendi içinde 25'er dişten oluşan 2 alt gruba ayrılmıştır. Kontrol grubu dışındaki dişlere braketler, total-etch adeziv sistem, self-etch adeziv sistem ve rezin-modifiye cam-iyonomer siman kullanılarak yapıştırılmıştır. Kontrol grubundaki dişlerle beraber, braketleri yapıştırılan dişlere 24 saat hızlı yaşlandırma uygulanmıştır. Daha sonra braketler sökülerek diş yüzeylerinde kalan adeziv artıkları, tungsten karbid ve stainbuster frezler ile temizlenmiştir. Deney gruplarındaki dişlere 24 saat tekrar hızlı yaşlandırma uygulanmıştır. Diş renkleri tedavi başında, söküm sonrasında ve 2. yaşlandırma sonrası spektrofotometre ile ölçülmüş, CIE L* a* b* renk sistemine göre değerlendirme yapılmış ve ? E değerleri hesaplanmıştır.Kontrol grubunda ?12 seviyesinde görülen renklenme miktarı klinik eşik değerin (?E=3,7) üzerinde çıkmıştır ve bu renklenme miktarı RMCIS-tungsten karbid frez, RMCIS-stainbuster frez ve self-etch adeziv sistem-stainbuster frez grupları ile benzer bulunmuştur. Tungsten karbid frez alt gruplarındaki dişlerde, ortodontik tedaviyle oluşan renklenme değerleri, klinik eşik değerin üzerinde çıkmıştır. RMCIS grubunda oluşan renklenme miktarı, hem total-etch adeziv sistem hem de self-etch adeziv sistem grubunda oluşan renklenme miktarından daha az bulunmuştur. Bu gruptaki dişlerde, ortodontik tedaviden sonra oluşan renklenme de dahil edildiğinde, total-etch adeziv sistem grubunda oluşan renklenme miktarı, hem self-etch adeziv sistem hem de RMCIS grubunda oluşan renklenme miktarından daha fazla bulunmuştur. Stainbuster frez alt gruplarındaki dişlerden, sadece self-etch adeziv sistem grubunda ortodontik tedaviyle oluşan renklenme değerleri klinik eşik değerin (?E=3,7) üzerinde çıkmıştır. Self-etch adeziv sistem grubunda oluşan renklenme miktarı, hem total-etch adeziv sistem hem de RMCIS grubunda oluşan renklenme miktarından daha fazla bulunmuştur. Bu gruptaki dişlerde, ortodontik tedaviden sonra oluşan renklenme de dahil edildiğinde, RMCIS grubunda oluşan renklenme miktarı, total-etch adeziv sistem grubunda oluşan renklenme miktarından daha fazla bulunmuştur. Sadece ortodontik tedaviden sonra görülen renklenme değerlendirildiğinde ise, RMCIS grubundaki değerler hem total-etch hem de self-etch adeziv sistem grubundaki değerlerden daha fazladır.Sonuç olarak, ortodontik tedavi dişlerde renk değişikliğine neden olmaktadır. Renk değişikliğinde, kullanılan yapıştırıcı sistem ve kompozit temizleme materyali etkilidir. Ortodontik tedaviye bağlı minumum renk değişikliği için total-etch adeziv sistem-stainbuster frez kombinasyonu önerilmektedir.