Osmanlı'daki ve Japonya'daki modernleşme projelerinde erkeklik inşası

On dokuzuncu yüzyıl, ekonominin, siyasetin ve toplumsal hayatın hızla dönüştüğü bir yüzyıldır. Kendisinden öncekilerden hızla farklılaşmış, kendisinden sonraki yüzyılı da inşa etmiştir. Bugünkü toplumsal cinsiyet algımız da, kadınlıklar da, erkeklikler de bu yüzyılda inşa edilmiştir. Hegemonik erkeklik bir ideal erkeklik tipi olarak dönüşen, değişen ancak iktidarda olan bir erkeklik tipidir. Siyasetle ve toplumsal yapıyla doğrudan ilintilidir. Dolayısıyla, iktidarın bulanıklaştığı, dönüşürken güçsüzleştiği tarihi anlarda bulanıklaşır, görünmez hale gelir. Doğu toplumlarında on dokuzuncu yüzyılda gerçekleşen modernleşme projelerinde ortaya çıkan toplumu dönüştürücü hızla birlikte, bir önceki yüzyılın hegemonik erkekliği kaybolmuş, ancak yeni hegemonik erkeklik de henüz inşa edilememiştir. Bu tezde, Tanzimat Osmanlısı ve Meici Japonyası'nda erkeklik inşası, çatışan erkeklikler ve bu çatışmanın toplumun siyasi, iktisadi ve kültürel dönüşümüyle ilişkilenmesi, üçü Osmanlı üçü Japonya'dan toplam altı roman kullanılarak, söylem analizi yöntemiyle incelenecektir. Geçiş dönemi olarak ele alınacak olan Tanzimat ve Meici Dönemleri'nin, geçmişlerinden farklılaşıp geleceği kurmasına yakından bakılacaktır. Bu dönemde inşa edilen erkekliklerin analizinde bir hegemonik erkeklik aranmayacak, onun yerine erkeklikler arası çatışmalar ve bu çatışmaların paralellik gösterdiği siyasi ve toplumsal dönüşümler incelenecektir. Anahtar kelimeler: Osmanlı, Japonya, erkeklikler, modernleşme, roman.