Osmanlı Devleti'nin gelirlerinde vergilerin yeri

Yıllardır devletlerin en önemli gelir kaynağı olan vergi, kamu hizmetlerinin düzenli bir şekilde devamlılığının sağlanması için düşünülmüş ve geliştirilmiş bir yöntemdir. Bu yüzden vergi, ekonomik ve sosyal hayatın düzenlenmesinde geçmişten günümüze önemli bir yere sahip olmaktadır. Diğer devletlerde olduğu gibi, asırlarca üç kıtaya hükmetmiş Osmanlı Devleti de vergi toplamakla yükümlüydü. Devletin diğer gelirlerinin yanı sıra vergi, devletin sürekliliği için önemli ve zorunlu bir yere sahipti. Osmanlı İmparatorluğu, Anadolu toprakları dâhilinde kurulmuş olan ve hızlıca büyüyerek yüzyıllar boyunca geniş topraklar üzerinde hâkimiyet kurmuş çok güçlü bir devletti. Bu kadar uzun yıllar boyunca ayakta kalmasında vergi sisteminin de önemi büyüktü. Halkının farklı din, örf ve adetlerini göz önüne alarak esnek ve herkesi memnun ederek kapsaya bir sistem geliştirmişti. Devletin fethettiği topraklardaki hoşgörülü politikası, adil bir hukuksal düzen kurması ve bunlara göre bir ekonomik sistem geliştirmesi de yüzyıllar boyunca varlığını sürdürmesinde etkili olmuştur. Vergi devletin milletten, millete geri hizmet olarak ve millet için harcamak amacıyla topladığı paradır. Tüm devletlerde olduğu gibi Osmanlı İmparatorluğu'nda vergi, devletin gelirleri içerisinde en büyük yere sahipti. Bu çalışmada, Osmanlı İmparatorluğu'nda uygulanmış olan şeri ve örfi gibi vergi sistemleri, bu sistemleri oluşturan ve etkileyen faktörler değerlendirilmiştir. Ayrıca, Osmanlı Devleti'nin idari ve mali yapısının yanı sıra ekonomik ve toplumsal yapısı ve bunların ilişkisi doğrultusunda bünyesinde barındırdığı çeşitli halktan insanlardan nasıl vergi topladığı ve kendi halkını da nasıl vergilendirdiğini hukuki acıdan incelemek amacıyla bu tez yazılmıştır. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Osmanlı Maliyesi, Örfi Vergiler, Şeri Vergiler, Osmanlı Ekonomisi, Vergi Sistemi, Vergi, Gelir Kaynakları