Osmanlı döneminde Konya-Adana-Belen arası hac ve ticaret yolları ile güzergâh üzerindeki hanlar ve kervansaraylar

Çalışma, Osmanlı döneminde Anadolu sağ kol yolunun Konya- Adana- Belen arasındaki bölümünü ve bu güzergâh üzerinde inşa edilen han ve kervansarayları konu edinmektedir. Hacıların ve diğer yolcuların kullandığı yolun Konya- Adana- Belen bölümü kervan yürüyüşüyle 114 saat sürmektedir. Konya- Karapınar- Ereğli- Ulukışla- Pozantı- Sarıışık- Kuzoluk Hanı- Çakıt Hanı- Adana- Misis- Kurtkulağı- Payas- İskenderun- Belen üzerinden Suriye, Mısır ve Hicaz'a ulaşmaktadır. Tezin ilk bölümünde Konya- Belen güzergâhının tespitine çalışılmıştır. Konya platosunu aşan yol, dik ve sarp Gülek Geçidinden sonra Çukurova'ya inmekte ve ardından Akdeniz sahiline ulaşmaktadır. İskenderun'dan Belen'e kadar olan bölümde ise eğim değeri çok yüksektir. Farklı jeolojik özelliklere sahip olan bölümleri ayrı ayrı ele alınmış, her bölümde yolculuğun zorluklarına yer verilmiştir. Kaynaklar bu yol üzerinde çok sayıda konaklama yapısı inşa edildiğini göstermektedir. Çalışma sürecinde Konya - Ulukışla arasında 11, Ulukışla- Adana arasında 30, Adana- Belen arasında 5 olmak üzere toplam 46 tane konaklama yapısı tespit edilmiştir. Bunlardan 14 kadarının günümüze ulaştığı, 5 tanesinin restorasyonunun yapıldığı, bir tanesinin ise koruma altına alındığı belirlenmiştir. Bu çalışma günümüze ulaşan ve ulaşmayan yapıların tamamını içermektedir. Yapıların Türk sanatı ve mimarlık tarihi açısından önemi üzerinde durulmuş, ayrıca konumu, plan ölçüleri, yapısal özellikleri değerlendirilmiş, seyyahların gözlemlerine yer verilmiştir. Anahtar kelimeler: Kervansaray, Han, Hac Yolu, Konya, Adana, Kervan yolu.