Osteoporotik ratlarda femur kırığı iyileşmesinde K vitamini, teriparatid, zoledronik asit ve kombinasyon tedavilerinin karşılaştırılması

Giriş Osteoporoz, kemik mineral dansitesinde azalma ve kemik mikro mimarisinde bozulmayla karakterize bir hastalıktır. Kemik kalitesinde düşme ve kırıklarda artmayla karakterize olan osteoporozun yol açtığı komplikasyonlar yüksek morbidite ve mortaliteye neden olmaktadır. Özellikle postmenopozal kadınları etkilemekle beraber, tüm dünyada yaşlı nüfusun artışıyla önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Bu çalışmada osteoporoz tedavisinde en sık kullanılan ilaçlar olan Teriparatid ve Zoledronik asit tedavisini kıyaslamakla beraber tedaviye K vitamini eklemenin sonuçlarını değerlendirmek amaçlandı. Gereç ve Yöntemi Bu amaçla çalışmamızda Sprague Dawley cinsi 50 adet dişi sıçan Grup A, grup B, grup C, grup D ve grup E olmak üzere ve her grupta eşit sayıda (10 adet) sıçan olacak şekilde 5 gruba ayrıldı. Overektomi yapılıp 4 hafta boyunca tüm sıçanlara 2 IU/kg dozunda subkutan heparin uygulanarak osteoporoz geliştirildi. Osteoporoz geliştiği kemik mineral dansisitesi ölçülerek kanıtlandı. Tüm sıçanların bilateral femur şaftına delik delinerek nondeplase kırık oluşturuldu. Grup A kontrol grubu, grup B ve D Teriparatid tedavi grubu, grup C ve E Zoledronik asit tedavi grubuydu. Grup A,B ve C standart yemle beslenip, grup D ve E vitamin K zengin yemle beslendi. 4 haftalık tedavi sonrası anestezi altında sakrifikasyon gerçekleştirilerek sağ femurlar histopatolojik değerlendirme ve sol femurlar biyomekanik değerlendirme için ayrıldı. Histopatolojik inceleme için femurlar dekalsifiye edilip kesitler Hematoksilen Eozin boyamayla ışık mikroskop altında değerlendirildi. Kırık iyileşmesi Allen ve arkadaşlarının tariflediği sınıflama sistemiyle değerlendirildi. Biyomekanik değerlendirmede her gruptan onar adet femura 3 nokta stres testi ve torsiyon stres testi uygulandı. Sonuç Teriparatid ve Zoledronik asit verilen gruplar kontrol grubuna göre histopatolojik değerlendirmede üstün olarak bulundu. Teriparatid ve Zoledronik asit tedavisine K vitamini eklenen gruplar (D ve E grubu) histopatolojik değerlendirme açısından standart yem ile beslenen gruplara (B ve C grubu) üstün bulundu ancak istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Teriparatid ve Zoledronik asit verilen gruplar kontrol grubuna göre biyomekanik değerlendirmede üstün olarak bulundu. Teriparatid ve Zoledronik asit tedavisine K vitamini eklenen gruplar (D ve E grubu) biyomekanik değerlendirme açısıdan standart yem ile beslenen gruplara (B ve C grubu) üstün bulundu ancak istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Çıkarım Çalışmamızda osteoporoz geliştirilen sıçanlarda kırık iyileşmesinde Teriparatid ve Zoledronik asit tedavisi alan grupların biyomekanik ve histopatolojik değerlendirmelere göre kontrol grubuna üstün olduğu ancak birbirine istatistiksel olarak anlamlı üstünlüğünün bulunmadığı gösterildi. Tedaviye K vitamini eklenmesi histopatolojik ve biyomekanik olarak standart yem ile beslenen gruplara üstün bulunmakla beraber istatistik değerlendirmesine göre anlamlı farklılık saptanmadı.