Özel gereksinimli bireylerin eğitsel tanılama ve değerlendirme sürecinin RAM çalışanlarının görüşlerine göre değerlendirilmesi (İstanbul örneği)

Bu araştırmanın amacı: Rehberlik ve Araştırma Merkezleri'nde (RAM) özel gereksinimli bireylerin eğitsel tanılama ve değerlendirme sürecinde yaşanılan problemlerin ortaya çıkarılması ve bu problemlere yönelik çözüm önerilerinin saptanmasıdır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması modeli kullanılmıştır. Çalışma grubu; 2021-2022 yılı eğitim öğretim döneminde İstanbul ilinin Arnavutköy, Esenler, Eyüpsultan, Gaziosmanpaşa, Güngören ve Sultangazi ilçelerinde bulunan Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde görev yapan 2 müdür yardımcısı, 11 özel eğitim öğretmeni ve 17 rehber öğretmen/psikolojik danışman olmak üzere toplamda 30 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu" ve uzman görüşü alınarak hazırlanmış olan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemi ile İstanbul'da bulunan 6 Rehberlik ve Araştırma Merkezi çalışanlarından seçilmiştir. Katılımcıların görüşlerinden elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucundaki bulgular; "Eğitsel Tanılama ve Değerlendirme Sürecine İlişkin Problemler" ve "Sürece İlişkin Çözüm Önerilerinin Sunulması" şeklinde 2 ana tema altında oluşturulmuştur. Ana temalara uygun alt temalar oluşturularak, genelden özele giden bir yol izlenmiştir. Belirlenen temalara ait kodlamalar ve alt kodlamalar oluşturulmuş olup toplam 435 adet kodlama yapılmıştır. Araştırma bulguları yorumlanarak sonuçlar ve öneriler tespit edilmiştir. Araştırmadaki katılımcılardan elde edilen sonuçlar incelendiğinde ramlarda eğitsel tanılama ve değerlendirme sürecine yönelik farklı boyutlarda birçok problem tespit edilmiştir. Rama eğitsel tanılama ve değerlendirme için başvuran velilerin bilinç ve bilgi düzeylerinin düşük olduğu, ramlarda vaka inceleme sürecinde fiziksel ortamın yetersiz olduğu ve tanılamada kullanılan materyal eksikliklerinin olduğu, ram ile paydaş kurumlar (okul-hastane-özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri) arasındaki iletişimin zayıf olduğu, eğitsel tanılama ve değerlendirme sonucu alınan yerleştirme kararı sürecinde en büyük problemin özel eğitim okullarında ve sınıflarında yaşanan kontenjan sınırı olduğu tespit edilmiştir.