Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam doyumu,sosyal karşılaştırma ve psikolojik sağlamlık düzeyleri

Bu araştırmada, özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam doyumu, sosyal karşılaştırma ve psikolojik sağlamlık düzeyleri ve aralarındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmada, araştırma yöntemi olarak, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında, İzmir ilindeki Rehberlik Araştırma Merkezleri tarafından takip edilen, bölgedeki özel eğitim okullarına ve özel eğitim sınıflarına devam eden özel gereksinimli öğrencilerin 13350 ebeveynlerinden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise, bu evrenden kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile ulaşılabilen 618 ebeveynden oluşmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Dağlı ve Baysal (2016) tarafından geliştirilen "Yaşam Doyumu Ölçeği", Şahin, Durak ve Şahin (1993) tarafından geliştirilen "Sosyal karşılaştırma Ölçeği" ile Doğan (2015) tarafından geliştirilen "Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular: Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam doyumu ve psikolojik sağlamlık düzeyleri orta düzeyde, sosyal karşılaştırma düzeyleri ortanın üstünde bulunmuştur. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam doyumu, sosyal karşılaştırma ve psikolojik sağlamlık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam doyumu düzeyleri ile cinsiyet, yaş, çocuğun cinsiyeti ve çocuğun yaşı arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam doyumu düzeylerinin özel gereksinimli çocuk sayısı, eğitim durumu, medeni durum, iş durumu, algılanan ekonomik gelir, ebeveynin özel gereksinime sebep olarak gördüğü etmen, eşler arasındaki iletişim ve aile destek durumu değişkenleri ile anlamlı olarak farklılaştığı tespit edilmiştir. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin sosyal karşılaştırma düzeyleri ile cinsiyet, yaş, çocuğun cinsiyeti ve çocuğun yaşı arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin sosyal karşılaştırma düzeyleri özel gereksinimli çocuk sayısı, eğitim durumu, medeni durum, iş durumu, algılanan ekonomik gelir, ebeveynin özel gereksinime sebep olarak gördüğü etmen, eşler arasındaki iletişim ve aile destek durumu değişkenleri ile anlamlı olarak farklılaşmıştır. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik sağlamlık düzeyleri ile cinsiyet, yaş, çocuğun cinsiyeti ve çocuğun yaşı arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik sağlamlık düzeyleri özel gereksinimli çocuk sayısı, eğitim durumu, medeni durum, iş durumu, algılanan ekonomik gelir, ebeveynin özel gereksinime sebep olarak gördüğü etmen, eşler arasındaki iletişim ve aile destek durumu değişkenleri ile anlamlı olarak farklılaşmıştır. Anahtar Kelimeler: Özel gereksinimli, Ebeveyn, Yaşam Doyumu, Sosyal Karşılaştırma, Psikolojik Sağlamlık, Eğitim Programı, Aile, Çocuk.