Özel sağlık sigortası tercihinde asimetrik bilgi varlığı: İstanbul ili örneği

Ticari bir ilişkide taraflardan birisinin diğer tarafa göre daha fazla bilgiye sahip olması ya da bilgi edinme konusunda farklı yollar kullanmaları asimetrik bilgiyi ortaya çıkarır. Sigorta ise, aynı riske maruz kalan kişi ve işletmelerin karşılaşabilecekleri belirsiz halde olan hasar olasılığını belirgin bir hale getirerek hasarın ortaya çıkması durumunda ortaya çıkan zararları birlikte karşılamak için risk yönetimi sorumluluğunu taşıyan kurum tarafından bir araya getirilmesiyle oluşturulan bir organizasyonu ifade eder. Bireyler sigorta yaptırırken kendileri için en uygun sigorta poliçesini bulmaya kararlıdırlar. Fakat asimetrik bilgi probleminin varlığını ortadan kaldırmadan bunun olması pek mümkün gözükmemektedir. Sigorta yaptıran kişilerde sigorta yapan sigorta şirketleri de asimetrik bilginin her iki taraf içinde bir risk unsuru olduğunun farkındadır. İnsanların sağlıklı bir hayat yaşama istekleri özel sağlık sigortası branşının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Türkiye'de özel sağlık sigortası branşının ülke ekonomisine yapmış olduğu katkı göz ardı edilemeyecek kadar büyük olmakla birlikte gelişmeye elverişli bir sektör olduğu görülmektedir. Poliçeli sayısının artırılması için özel sağlık sigortası yaptırmayı etkileyen faktörlerin belirlenmesi araştırmaya değer bulunmuştur. Çalışmada Türkiye'de özel sağlık sigortasına sahip olan ve olmayan kişilerin poliçe satın alıp almama kararlarını etkileyen değişkenlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Kişilerin sahip oldukları hastalık türleri, bu hastalıkların seviyeleri, kişilerin kendi sağlık durumlarını korumaları konusunda nasıl davrandıkları, demografik özellikleri ve nihayet sosyo ekonomik özelliklerinin de poliçe satın alma kararlarındaki etkileri araştırılmıştır. Elde edilen bulgular ışığında sektörün yapacağı yeni uygulamalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Türkiye'de özel sağlık sigortası poliçesi satın alma kararını etkileyen faktörlerin incelenmesi adına İstanbul ilinde 13 farklı bölgede yaşam standartları birbirlerinden farklı, 45 yaş üstü kişilere anket çalışması uygulanarak poliçe satın alma kararlarını belirlemek ve bu sonuçlara uygun politikaların geliştirilmesidir. Çalışmada İstanbul il merkezi kentsel alan olarak belirlenmiştir. Elde edilen anket verilerinden yararlanılarak en uygun regresyon analizi uygulanmıştır. Böylece özel sağlık sigortası satın almayı etkileyen faktörler ve bu faktörlerin etkili olma dereceleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Birçok bağımsız değişken içerisinden kişilerin Yaş, Gelir, Eğitim, Servet, Karaciğer Hastalığı, Beyin-Damar Hastalığı, Doktorun Yapmış Olduğu Uyarıları Dikkate Alma ve Sağlıklı Besinler Tüketmeye Çalışma gibi bağımsız değişkenler anlamlı bulunmuştur. Anahtar Kelime: Asimetrik Bilgi, Sigorta, Özel Sağlık Sigortası, Lojistik Regresyon Modeli