Pandemi adli vakalar üzerine etkisi

Covid- 19 pandemi döneminde, sosyal izolasyon önlemleri ve karantina uygulamaları ile birlikte dünyanın çeşitli yerlerinde, toplumsal suç oranlarının düştüğü tespit edilmiştir. Sokağa çıkma kısıtlamaları ile yine dünyada ve ülkemizde trafik kazaları azalmaktadır, diğer taraftan ev içi izolasyonun olması gibi birçok faktörün etkisiyle ev kazaları, aile içi şiddet, suistimal gibi olaylarda artış olduğuna yönelik araştırmalar da mevcuttur. Ülkemizde bu konuda yeterince araştırma yapılmaması bize pandeminin adli başvuru oranına nasıl bir etki oluşturduğunu araştırma düşüncesi doğurmuştur. Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi bilgisayar kayıt sisteminde acil servise adli vaka olarak başvuran vakalar retrosepektif olarak incelenmiştir. Ülkemizde pandeminin ilan edildiği 11.03.2020- 10.03.2021 (Dönem II) tarihleri arasındaki adli vakaları inceleyip 11.03.2019- 10.03.2020 (Dönem I) tarihleri arasındaki pandemi öncesi döneme ait adli vakaların sayıları ve içerikleri açısından farklılıkları karşılaştırılmıştır. Dönem I ve II adli vaka başvuru sayıları sırasıyla 3384 ve 2425'tir. Her iki dönem toplamında en sık karşılaşılan olay türü trafik kazası (%40,76) iken en az oranda yanık (%0,36) olmuştur. Olaylar daha çok sokağa çıkma yasağının olmadığı (%81,94) ve hafta içi günlerinde (%69,59) meydana gelmiştir. Dönemler arası cinsiyetler kıyaslandığında Dönem II' de Dönem I' e göre erkek cinsiyet başvurularında anlamlı artış olup (%69,15; %65,16; sırasıyla), kadın cinsiyet başvurularında ise anlamlı bir azalma görülmüştür (%30,85; %34,84; sırasıyla) (p:0,001). Dönem II' de erkek cinsiyette en sık başvuru nedeni trafik kazası iken; kadın cinsiyette ise darp olmuştur. Literatürde pandemi başlangıcında hastane kullanım anlayışının değişmesi birçok faktöre bağlanmış olup; bunlardan bazıları: bireylerin enfekte olma korkusu, yaşlı bireylerin aile yakınlarına erişiminin kısıtlanmasının sonucu olarak hastane kullanım sıklıklarının değişmesi, sokağa çıkma yasaklarının uygulanması, acil olmayan durumlar halinde acil servisin kullanımının azalması olarak sayılabilir. Pandemi sürecindeki hareket kısıtlamasının toplum genelinin psikolojisine etkisi olarak birçok çalışma ve yine bizim çalışmamız da adli vaka olaylarından özellikle darp, iş kazası, intihar girişimi, kesici-delici alet yaralanması ve ateşli silah yaralanması artması, özellikle kadınlarda darp ve intihar girişimlerinin artması kanısını desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Yakın Partner Şiddeti, COVİD-19, Acil Servis, Aile İçi Şiddet, Kısıtlama