Pandemi sürecinde üniversite öğrencilerinin egzersiz ve beslenme yaşam tarzı ve fiziksel aktivite düzeyleri değişimlerinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, Pandemi sürecinde üniversite öğrencilerinin egzersiz ve beslenme yaşam tarzı ve fiziksel aktivite düzeyleri değişimlerinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim öğretim yılında Mersin'de yaşayan 18 yaş üstü üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise Mersin Üniversitesi çiftlik köy kampüsünde farklı fakültelerde okuyan 380 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA) ve Beslenme–Egzersiz Davranış Ölçeği (BEDÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde ikili karşılaştırmalarda Mann Whitney U, ikiden fazla grubun karşılaştırmasında Kruskal Wallis H ve ilişki düzeyini belirlemek için Spearman Korelasyon analizleri, pandemi öncesi ve sonrası ölçümlerde Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmış ve hata payı 0.05 olarak alınmıştır. Bulgulara göre; Çalışmaya dâhil edilen öğrencilerin %53,95'i (n=205) kadın ve %46,05 (175) ise erkeklerden oluşmaktadır. Katılımcıların %45,26'sı Covid-19 geçirmiş, %47,37'si karantinada kalmıştır. Covid-19 pandemi sürecinde aktif olarak geçirilen zaman öğrencilerin %49,74'ünde azalmıştır (p<0,05). Öğrencilerin %86,32'sinin oturarak geçirdiği zaman artmıştır (p<0,05). Çalışmada katılımcıların BEDÖ dört alt boyutu ve toplam puanlarının pandemi öncesinde istatistiksel anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,01). Katılımcıların UFAA'ne göre %67,59'u inaktif, %31,38'i çok aktif olduğu tespit edilmiştir. Yeterli ve dengeli beslendiğini düşünenlerin şiddetli ve orta şiddetli fiziksel aktivite puanı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olarak tespit edildi (p<0,001). Katılımcılardan Pandemi Sonrası (PS) Hemşirelik ve tıp fakültesi öğrencileri BEDÖ toplam puanı güzel sanatlar, fen-edebiyat ve eğitim fakültesi öğrencilerinden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek puana sahip olduğu tespit edildi (p<0,01). Öğrencilerin UFAA toplam puanları ile pandemi öncesi toplam BEDÖ puanı arasında pozitif yönlü çok zayıf düzeyde korelasyon (r=0,120*; p=0,02), pandemi sonrası toplam BEDÖ puanı arasında pozitif yönlü, zayıf düzeyde korelasyon gözlendi (r=0,407**; p=0,001), Katılımcıların pandemi öncesi ve sonrası VKİ (r=0,893**; p=0,001), ve vücut ağırlıkları (r=0,941**; p=0,001), arasında pozitif yönlü, yüksek ve çok yüksek düzeyde korelasyon saptandı. Sonuç olarak; COVİD-19 karantina döneminde üniversitelerin kapatılması ve sosyal mesafe gibi alınan önlemlerden dolayı öğrencilerin fiziksel aktivite düzeyleri ve beslenme ve egzersiz alışkanlıları etkilemiş olabilir. Salgının başlamasıyla uzun süre evlerinden çıkmayan öğrenciler zamanlarının büyük çoğunluğunu hareketsiz bir yaşam tarzıyla evde tablet, bilgisayar ve telefon karşısında geçirmeye başlamış olduğu söylenebilir. Bunun sonucu olarak sergilenen inaktif eğilimlerin, sağlıksız beslenme biçimi üzerinde olumsuz sonuçlar yarattığı düşünülmektedir.