Paranazal sinüs hacimlerinin yaş ve cinsiyete göre incelenmesi

Paranazal sinüsler, burun mukozasının kemikler içerisine gömülmesi ile oluşan dört çift boşluktur. Bu boşluklar, sinus frontalis, sinus sphenoidalis, sinus maxillaris ve cellulae ethmoidales olarak adlandırılır. Sinüsler, çeşitli hastalıkların patogenezinde önemli bir rol oynar. Ayrıca insan vücudundaki en sık anatomik varyasyonların görüldüğü bölgelerden biridir. Paranazal sinüslerin sınırlarını belirmek amacıyla bilgisayarlı tomografi (BT) kullanılır. Cavalieri prensibi, paranazal sinüsler gibi düzgün şekle sahip olmayan yapılara ait hacimlerin, doğru ve hızlı bir şekilde hesaplanmasına imkân tanır. Bu çalışmanın temel amacı, paranazal sinüs hacimlerini, yaş ve cinsiyete göre retrospektif bir şekilde incelemek ve nazal septum deviasyonunun (NSD) hacimlere etkisini değerlendirmektir. Bu çalışma için Tokat Gaziosmanpaşa Üniversite Hastanesine başvuran bireylerin BT görüntüleri tarandı. Picture Archiving and Communication System (PACS) üzerinden bireylerin yaşları, cinsiyetleri ve tanıları belirlendi. Çalışmaya toplamda 281 kişi dahil edildi, bunların 151'i kadın, 130'u erkekti. SECTRA' dan indirilen görüntüler ImageJ programından yararlanılarak incelendi. Her bir kesitteki alan hesaplanarak Cavalieri prensibi ile hacim ölçümleri yapıldı. Erkeklerin sinüs hacimlerinin, kadınların sinüs hacimlerinden anlamlı bir şekilde büyük olduğu tespit edildi (p<0,05). Erkeklerin sol sinus frontalis hacim değerinin sağ tarafa göre daha büyük olduğu tespit edildi (p<0,05). 0-17, 18-45 yaş gruplarının sol sinus maxillaris hacimleri, 65 yaş üstü bireylerden daha olduğu belirlendi (p<0,05). 18-45 yaş grubunun sağ sinus maxillaris hacimleri 65 yaş üstü bireylerden daha büyük olduğu görüldü (p<0,05). 46-65 yaş grubunun sol sinus frontalis hacim değeri sağ tarafa göre anlamlı şekilde büyüktü (p<0,05). NSD varlığı, sağa eğimli, sola eğimli veya S şekilli olması ise sinüslerin hacimlerini anlamlı bir şekilde etkilemedi (p>0,05). Çalışmamızda erkek bireylerin sinüs hacimleri daha büyük çıkmıştır. Yetişkin yaş gruplarının sinus maxillaris hacimleri 65 yaş üstüne göre daha büyüktür. Bu sonuçların cerrahi planlamada kolaylık sağlayabileceği ve olası riskleri en aza indirebileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Sinus Frontalis, Sinus Sphenoidalis, Sinus Maxillaris, Hacim, Cavalieri Prensibi