Parkinson hastalığı hafif kognitif bozukluk hastalarında kognitif işlevlerin tedavi uyumuna ve yönetimine etkisi

Parkinson hastalarında sıklıkla görülen kognitif bozulma hafif kognitif bozukluktan (HKB) demansa kadar farklı seviyelerde olabilir. Hafif kognitif bozukluğu demanstan ayıran en önemli özellik kognitif duruma bağlı önemli derecede fonksiyonel bir bozulmanın olmamasıdır. Fakat Parkinson hastalığı hafif kognitif bozukluk (PH-HKB) hastalarında kognitif bozulmanın ilaç tedavisi yönetimi gibi kompleks enstrümental günlük işlevlerdeki etkisi net bilinmemektedir. Bu tez çalışmasında İdiyopatik Parkinson hastalığı tanısı alan 63 hasta Hareket Bozuklukları Derneği tarafından belirlenen PH-HKB tanı kriterleri 2. seviyeye göre değerlendirilmiştir. Hastalara detaylı bir nöropsikolojik batarya (dikkat ve çalışma belleği, yürütücü işlevler, dil, görsel-mekansal işlevler, bellek ve prospektif bellek testleri) uygulanmış ayrıca ilaç tedavisi yönetim yeterliliği ve uyumları değerlendirilmiştir. Nöropsikolojik testlerin ham skorları z puanlarına dönüştürülmüş ve kognitif alanların ayrı ayrı z puanları hesaplanmıştır. Çalışmamıza katılan Parkinson hastalarında HKB sıklığı %41,27 olarak bulunmuş, bu hastalarda farklı kognitif alanların kombinasyonlarının olduğu heterojen bir bozulma tespit edilmiştir. İlaç yönetim yeterliliği testinde PH-HKB grubu anlamlı derece düşük puan almıştır (p<0.01). Reçetedeki talimatlara uygun şekilde ilaç alma davranışlarındaki hatalar gruplar arasında karşılaştırıldığında, PH-HKB grubunun hata puanının anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür (p<0.01). İlaç yönetim yeterliliğinin tüm kognitif alan z skorlarıyla korelasyonu istatiksel açıdan anlamlı bulunmuştur. Çalışmamızda PH-HKB hastalarında kognitif durumla uyum arasında istatiksel açıdan anlamlı bir ilişki saptanmamış, depresyon ve anksiyetenin uyumsuzluğa neden olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak çalışmamızda PH-HKB grubunda görülen çok alanlı heterojen bozulmanın, birçok kognitif alanla ilişkili karmaşık bir işlev olduğu anlaşılan ilaç yönetiminde bozulmaya neden olduğu görülmüştür. İlaç tedavisi yönetim yeterliliği PH-HKB'nun klinik ve fonksiyonel değerlendirmesi için hassas bir kriter olabilir.