Pediatri ünitelerinde takılan kateterlerin takibi ve değerlendirilmesi

Kullanımı her geçen gün artan ve tıbbi uygulamaları kolaylaştıran santral venöz kateterler beraberinde artan sayıda kateter komplikasyonuna da neden olmaktadır. Bu çalışmada, çocuk yoğun bakım ünitesinde yatan ve santral venöz kateter veya hemodiyaliz kateteri takılan hastalarda kateterlerin takibi, gelişen komplikasyonların takibi ve bu komplikasyonların değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ağustos 2014 ve Ağustos 2015 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde yatırılarak tedavi altına alınan, bu tedavi sürecinde tünelsiz santral venöz kateter ve/veya hemodiyaliz kateteri takılan 106 çocuk hastadaki 155 adet kateter uygulaması incelendi. Yoğun bakım ünitemizde bir yılda 106 hastaya 155 kateter uygulanmış, bu kateterler 1634 kateter günü süresince kullanılmıştır. Çalışmamızda takip edilen 155 kateter uygulamasının 89 (% 57.4)'u femoral, 19 (% 12.3)'u subklavyan yerleştirilirken 47 (% 30.3)'si de internal juguler yerleştirilmiştir. Tez çalışmasının yapıldığı dönemde 8 kateter enfeksiyonu tespit edilmiş olup kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu hızı 4.8/1000 kateter günü olarak hesaplanmıştır. 155 kateter vakasının takibinde 3 adet kateter trombozu gelişmiş olup literatüre göre oldukça düşük hızda (% 2) gerçekleşmiştir. Pnömotoraks komplikasyonu hızı literatürden düşük olup tek vakada (% 1.5) gerçekleşmiştir. Çalışmamızda literatürle uyumlu olarak cilt florası elemanları en yüksek sıklıkla görülmüş olup yoğun bakım ünitemizin florasıyla ilişkili olarak Acinetobacter, Klebsiella ve Serratia literatürdeki oranlardan daha yüksek oranlarda gözlemlenmiştir. Sonuç olarak; yeterli ve güvenli damar erişimi sağlayan araçlar olarak özellikle yoğun bakım ve acil servislerde klinik uygulamalardaki yerini koruyan santral venöz kateterlerin ciddi komplikasyonlara yol açabileceği unutulmamalıdır. Kateter komplikasyonlarından kaçınmak için her olguda uygulama ve kullanım kurallarına dikkat edilmeli, hastanın veya uygulayıcının getirdiği ek riskler var ise bunlara yönelik ek önlemler alınmalıdır.