Pender' in sağlığı geliştirme modelinin obez bireylerde bazı parametrelere etkisi

OBEZ BİREYLERDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME MODELİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ Esra KEŞER Yüksek Lisans Tezi, İç Hastalıkları Hemşireliği Yüksek Lisans Programı Tez Danışmanı Yard. Doç. Sevgin SAMANCIOĞLU Temmuz 2016, 155 sayfa Bu araştırmanın amacı; obez bireylerde sağlığı geliştirme modeli temel alınarak hazırlanmış bireysel danışmanlığın, kişilerin öz-yeterlilik düzeyi, fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesi üzerine etkisini incelemektir ve deneysel olarak planlanmıştır. Araştırma Adana Dr. Aşkım Tüfekçi Devlet Hastanesi Endokrinoloji Polikliniği 'nde Nisan 2015 - Aralık 2015 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan bireylerden 64'ü (32 danışmanlık, 32 kontrol) araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Kontrol grubundaki bireylere poliklinikteki rutin bakım; danışmanlık grubundaki bireylere sağlığı geliştirme programı uygulanmış ve danışmanlık verilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Birey Bilgi Formu, Laboratuar Bulguları Formu, Solunum Fonksiyon Testleri, Düzenli Egzersiz Yapmada Öz-Yeterlilik Ölçeği, Düzenli Beslenmede Öz-Yeterlilik Ölçeği, Obezlere Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Altı Dakikalık Yürüme Testi uygulanmıştır. Fonksiyonel kapasite altı dakikalık koridor yürüme testi ve solunum fonksiyon testi ile belirlenmiştir. Danışmanlık grubundaki bireylere sağlığı geliştirme modeli uygulanmasında eğitim slaytları kullanılmış, her iki gruba da obeziteye yönelik kitapçık ve hatırlatıcı magnetler verilmiştir. Araştırmanın uygulanması için etik kurul izni ve kurumdan yazılı izin, araştırmaya katılan hastalardan bilgilendirilmiş sözel ve yazılı onam alınmıştır. Toplanan veriler sonucunda; eğitim sonrası danışmanlık grubundaki bireylerin; Beden Kütle İndeksi (BKİ) ile bel- kalça oranı BKO, fonksiyonel kapasite, yaşam kalitesi ve beslenme ve egzersiz öz- yeterlilik değerlerinde tekrarlayan ölçümlerde istatistiksel olarak anlamlı farklılık oluştuğu saptanmıştır (P< 0.05). Kontrol grubunda ise parametrelerde herhangi anlamlı bir değişiklik olmamıştır (p> 0.05). Sonuç olarak; sağlığı geliştirme programı uygulanan obez bireylerin 12 haftalık periyotta öz- yeterlilik, fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesi düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler olduğu saptanmıştır. Bu sonuç doğrultusunda; obez bireylerde sağlığı geliştirme programının uygulanmasının etkili olduğu saptanmış ve bu programın endokrinoloji polikliniklerinde uygulanması önerilmiştir. Anahtar Kelime: Danışmanlık, Hemşirelik, Obezite, Sağlığı geliştirme modeli.