Peri-implantif dönem fare uterus ve implantasyon bölgelerinde hippo sinyal yolağının araştırılması

Amaç: Gebeliğin sağlıklı bir şekilde ilerlemesi ve sonlanması için peri-implantif dönem uterusta gerçekleşen olaylar çok kritiktir. Bunlar embriyonun gelişimi, uterus reseptivitesinin kazanılması, implantasyon ve desidualizasyon süreçlerini kapsar. Hippo sinyal yolağı ilk kez Drosophila melanogaster'de organ büyüklüğünü düzenleyen sinyal yolağı olarak keşfedilmiş, daha sonra memelilerdeki varlığı kanıtlanmıştır. Hippo sinyal yolağı hücre proliferasyonu, apoptozu ve farklılaşmasını regüle ederek hücre sayısını düzenler. Çalışmamızda peri-implantif dönem fare uterus ve implantasyon bölgelerinde Hippo sinyal yolağı üyelerinden olan YAP, pYAP, TEAD1 ve CTGF'nin lokalizasyon ve ekspresyonlarını belirlemeyi amaçladık. Yöntem: Bir erkek ve iki dişi Balb/C ırkı fare gece boyu aynı kafeste tutuldu, ertesi gün vajinal plağı olan dişi fareler gebeliğin birinci gününde kabul edildi. Gebeliğin 1, 4, 5, 6 ve 8. günlerindeki farelerin uterus ve implantasyon bölgeleri ile östrus fazındaki farelerin uterusları elde edildi. Bu dokulardaki YAP, pYAP, TEAD1 ve CTGF ekspresyonları Western blot ile lokalizasyonları ise immünohistokimya ile belirlenerek semi-kantitatif olarak değerlendirildi. Bulgular: Gebeliğin farklı günlerine ait uterus ve implantasyon bölgelerinde YAP, pYAP, TEAD1 ve CTGF farklı yoğunluklarda ekspre olmuşlardır. Proliferasyonun gerçekleştiği bölgelerde YAP-TEAD1 ve CTGF ekspresyonlarının arttığı; farklılaşmanın gerçekleştiği bölgelerde pYAP ekspresyonunun arttığı gözlenmiştir. İmplantasyonun gerçekleştiği gebeliğin 5. gün implantasyon bölgelerindeki lümen epitelinde pYAP ekspresyonunun yüksek, YAP, CTGF ekspresyonlarının düşük olduğu gözlenmiştir. Desidualizasyonun gerçekleştiği gebeliğin 6. gününe ait implantasyon bölgelerinde pYAP ekspresyonunun düşük, YAP, CTGF ekspresyonlarının yüksek olduğu gözlenmiştir. Sonuç: Bulgularımız farede implantasyon ve desidualizasyon süreçlerinde Hippo sinyal yolağının rolü olabileceğini düşündürmüştür. Anahtar Kelimeler: implantasyon, YAP, pYAP, TEAD1, CTGF