Planlı davranış teorisi çerçevesinde özel günlerdeki satın alma davranışlarının incelenmesi: Rize örneği

Bu çalışmanın amacı, özel günlerdeki satın alma davranışlarının Planlı Davranış Modeli çerçevesinde incelenmesidir. Uygulama kapsamında tüketicilerin özel günlerde hediye satın alma davranışları ile bu ''Davranışı'' etkileyen ''Davranışa Yönelik Tutum'', ''Öznel Norm'', ''Algılanan Davranışsal Kontrol'' ve ''Niyet'' değişkenleri arasındaki ilişki ortaya konulmaktadır. Gerekli verileri elde etmek için Rize ilinde, yüz yüze olarak 520 adet anket uygulaması yapılmıştır. Ölçeklerin güvenilirliğinin saptanmasında Cronbach alfa (α) katsayısı kullanılmıştır. Bağımsız değişkenlere ait soruların faktörlere beklenildiği şekilde ayrılıp ayrılmadığını belirlemek amacıyla faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca ki-kare analizi yapılarak değişkenler arasındaki ilişkinin anlamlı olup olmadığı ortaya konulmuştur. Son olarakta regresyon analizi ile PDT modelindeki hipotezler test edilmiştir. Araştırmaya ait tüm hipotezler kabul edilmiştir. Böylece Davranışa Yönelik Tutum, Öznel Norm ve Algılanan Davranışsal Kontrol ile Niyet arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Niyet üzerindeki değişim öncelikle Davranışa Yönelik Tutum tarafından oluşturulduğu (b=0.483) tespit edilmiştir. Aynı zamanda Algılanan Davranışsal Kontrol ve Niyet ile Fiili Davranış arasında da pozitif yönlü bir ilişki olduğu ve Fiili Davranışı açıklamada Niyet değişkenin daha fazla açıklama oranına sahip olduğu (b=0.402) sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Satın Alma Davranışları, Özel Günler, Hediye Satın Alma Niyeti, Planlı Davranış Teorisi