Post-Fordist kamu yönetiminde kadın memurlar: Türkiye ve Moğolistan karşılaştırması

1980'li yıllarda bütün dünyaya yayılmaya başlayan Post-Fordist birikim rejimi ve düzenleme biçimiyle birlikte yönetim anlayışı değişmiş, esneklik temelli yeni uygulamalarla kadınlar işgücünün vazgeçilmez birer parçası haline gelmiştir. Ancak bu gelişme kadınların sermaye ve ataerkil kapitalist sistem tarafından ikili sömürüye maruz kalmasına yol açmıştır. Kadınların esnek çalışma uygulamaları ile sermaye tarafından ucuz işgücü kaynağı olarak kullanılması, kadın emeğinin iş yerindeki sömürüsüne sebep olmuştur. Kadınların esnek çalışma uygulamalarından kalan vakitlerini yeniden üretime ayırması ise kadın emeğinin kapitalist ataerki tarafından sömürülmesine yol açmıştır. Post-Fordist dönemde görülen bu gelişme, kamu yönetimi için de geçerli olmuş, devletler istihdam ve çalışma saatlerinde esnekliğe giderek, küresel sermayeyi kendi sınırlarına çekmenin arayışı içerisine girmiştir. Bu çalışmanın amacı, Post-Fordist dönemde Türkiye ve Moğolistan kamu yönetiminde bulunan toplumsal cinsiyet ilişkilerinin ve iki ülkenin karşılaştırılmasının yapılmasıdır. Bu amaca ulaşmak adına, Türkiye ve Moğolistan'dan seçilen toplam beş kamu kurumundan 42 kamu personeliyle yüz yüze derinlemesine mülakat yapılmış ve aynı kurumlardan toplam 178 kişiyle anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Dolayısıyla araştırmada hem nicel hem de nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem tercih edilmiştir. Nitel ve nicel araştırma yöntemine ait veriler ayrı bölümlerde analiz edilerek değerlendirilmiştir. Nicel veriler için cinsiyet ve ülke değişkenleri kullanılarak iki farklı Mann-Whitney U Testi yapılmıştır. Sonuç bölümünde her iki yönteme ait bulgular birleştirilerek yorumlanmıştır. Araştırmanın saha çalışması için etik kurul onayı alınmıştır (Karar No: 69672). Yapılan araştırmalar sonucunda, Türkiye ve Moğolistan kamu yönetiminin toplumsal cinsiyet eşitsizliklerine sebebiyet veren, ataerkil bir yapıya sahip olduğu anlaşılmıştır. Özellikle yükselme, hiyerarşik düzen ve kurumsal yapı içerisinde bulunan kimi uygulamalar ile hem kadın hem de erkek kamu personelinin, cinsel ayrımcılığa maruz kaldığı anlaşılmıştır. Post-Fordist döneme özgü esnek çalışma uygulamaları ve performans değerlendirmesi gibi uygulamalar da araştırma kapsamında ele alınmıştır. Buna göre, iki ülkede de esnek çalışma saatleri ve performans değerlendirme uygulamalarının hayata geçirilemediği, uygulandığındaysa cinsiyet eşitsizliklerine yol açtığı sonucuna ulaşılmıştır.