Post-Sovyet süreçte Gagauz kimliğinin yeniden üretilmesi üzerine sosyolojik bir araştırma

Soğuk Savaş sonrasında Sovyetler Birliği'nin etkili olduğu coğrafyadaki devlet yapıları değişmiş, dağılan Birlik yerini yeni bağımsız ve özerk ulus-devletlere bırakmıştır. Moldova Cumhuriyeti içerisinde 1994'te kurulan Gagauz Yeri Özerk Bölgesi de bu yeni siyasal oluşumlardan biridir. Söz konusu siyasi değişimle birlikte bölge, toplumsal olarak birçok alanda değişim ve dönüşüm yaşamıştır. Bu değişim ve dönüşümler, Gagauz kimliğinin yeniden üretimi ve inşasını da etkilemiştir. Bu çalışmada günümüzde Gagauz Yeri Özerk Bölgesi'nde, yerel coğrafyalarında yaşayan Gagauz halkının gündelik yaşamında kimliğini nasıl yeniden ürettiği ve inşa ettiği araştırma konusu edilmiştir. Bu doğrultuda nitel araştırma yöntemlerinden etnografi tekniği ile alan araştırması yapılmıştır. Gagauz bireylerin gündelik yaşamlarında aile, okul, basın-yayın, kilise vb. sosyalleşme alanlarındaki pratikleri ve eylemleriyle etnik kimliklerini yaşama, üretme ve aktarma durumları; gözlem, derinlemesine mülakat ve odak grup görüşmeleri ile anlaşılmaya çalışılmıştır. Alan araştırması sonucunda Gagauzların yerel coğrafyalarında, günümüz gündelik yaşam pratikleri çerçevesinde aile, eğitim, basın-yayın, kilise vb. kurumlarının her birinde etnik kimliklerini bütüncül değil, aksine "sınırlı" olarak yaşadıkları, aktardıkları ve yeniden üretmekte oldukları bulgulanmıştır. Gagauz kimliğinin etnik dil ve soy sınırlarının, özerklik sürecinde beklenenin aksine, güçlenmek yerine aşınmaya başladığına dair güçlü işaretler mevcuttur. Etnik dil sınırlarının, kendi dilleri ile birlikte Rusça'yı da anadilleri olarak algılamaları ve kabul etmeleri; etnik soy sınırlarının ise yeni nesilde grup dışı karma evliliklerin yaygınlaşması ile aşındığı gözlemlenmiştir. Ayrıca bölgedeki dış göç eğilimi nedeniyle kimliklerini sabit, yerel eksenli bir üretimden ziyade ulus-aşırı hareketlilik beklentileri doğrultusunda küresel alanlara göre inşa ettikleri tespit edilmiştir.