İngilizceyi yabancı dil olarak öğreten öğretmenlerleders araştirması uygulamasi: İngi̇lizceyi yabancı dilolarak öğreten öğretmenlerin mesleki gelişimi içinsosyal yapılandırmacı bir bakış açısı

Gerçek sınıf içi uygulamalara dayanan mesleki gelişim sürecinin etkin öğretmenlerin teşvik edilmesi için güçlü bir araç olduğu üzerine yaygın bir kanaat vardır (Lieberman, 1996). Bununla birlikte, öğretmenlere sınıf içi uygulamaları göz önünde bulundurarak öğrenme deneyimlerinin nasıl tasarlanacağı (Ball, 1996) ve öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarını incelemeleri, tartışmaları ve bu uygulamalardan öğrenebilmeleri için hangi yolların sağlanması gerektiği (Fernandez, 2002) konuları henüz açıklığa kavuşmamıştır. Bu bağlamda, sınıf içi uygulamaların incelenmesinde iyi yapılandırılmış bir yaklaşım olan Japon Ders Araştırması (Fernandez, 2002) mesleki gelişim yöntemi olarak ümit vaat etmesinden dolayı pek çok eğitim çevresinde popülerlik kazanmıştır. Meslektaş dayanışmasına, yansıtmacı düşünmeye ve gerçek sınıf içi uygulamalara dayanan Ders Araştırması modeli öğretmenlerin öğrenme ve mesleki gelişimlerini şu şekilde desteklemektedir; öğrencilerin öğrenmesiyle ilgili bir problem öğretmenler tarafından işbirliği içerisinde incelenir, bir araştırma dersi geliştirilir, uygulanır ve bu ders aracılığıyla probleme yönelik yeni çözümler üzerinde derinlemesine düşünülür (Tasker, 2014). Bu çalışma öğretmenlerin etkin öğretmen niteliklerine yönelik inanışlarının öğretmenler tarafından yönlendirilen işbirliğine dayalı mesleki gelişim aktivitesi olan Ders Araştırmasına katıldıklarında nasıl şekillendiği konusunda fikir sunmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, öğretmenlerin öğrenmesinin sosyal çevre ve meslektaşlar arası işbirliği aracılığla nasıl yapılandırıldığı ve bu öğrenmenin öğretmenlerin kendilerine yönelik ve Ders Araştırması modeline yönelik algılarında nasıl algısal değişimlere yol açtığı irdelenmiştir. Son olarak, bu çalışma Ders Araştırması uygulamasının öğretmenlerin mesleki gelişimine nasıl katkıda bulunduğu üzerine odaklanmıştır. Bu araştırma amaçlarını gerçekleştirebilmek için bu çalışma yirmi hafta boyunca bir Yabancı Diller Yüksekokulu'nda İngilizceyi yabancı dil olarak öğreten beş öğretmen ile yürütülmüştür. Bu çalışma nitel araştırma yöntemini benimsemiş ve çalışma amaçları doğrultusunda nitel veri toplama araçlarından faydalanmıştır. Veri toplama araçları katılımcı öğretmenlerle yapılan görüşmeler (uygulama öncesi ve sonrası), bir öğretmen eğitimcisiyle yapılan görüşme, öğretmenler tarafından tutulan yansıtmacı günlükler, araştırmacı tarafından tutulan notlar, toplantıların video kayıtları, araştırma derslerinin video kayıtları, repertuar çizelgeleri (uygulama öncesi ve sonrası), araştırma ders planı, katılımcı öğrencilerden alınan günlükler ve ders gözlem formlarından oluşmaktadır. Öğretmenlerin repertuar çizelgeleri Rep Grid 5 PC-Uyumlu Bilgisayar Programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Rep-Grid Bilgisayar Program paketinden FOCUS ve EXCHANGE analiz programları özellikle öğretmenlerden elde edilen yapıları göstermek için kullanılmıştır. Öte yandan, görüşmeler (uygulama öncesi ve sonrası) aracılığıyla elde edilen veriler içerik analizi yoluyla analiz edilmiştir. Repertuar çizelgelerinden elde edilen sonuçlar katılımcı öğretmenlerin Ders Araştırması modelini uygulamanın sonucu olarak etkin öğretmen niteliklerine yönelik inanışlarında çok fazla değişiklik yaşamadıklarını göstermiştir. Bununla beraber, öğretmenlerin değişim yolunda adım attıklarını göstermiştir; çünkü çalışmanın başında çoğunlukla Kişisel Nitelikler kategorisinde yer alan yapılardan bahsedilmesine karşın öğretmenlerin çalışmanın sonucu olarak Öğretmen-Öğrenci ilişkilerine yönelik yapılardan bahsettikleri ve Profesyonellik kategorisine yönelik yapılar ekledikleri gözlemlenmiştir. Öğretmenlerin Ders Araştırması uygulaması sonrası Ders Araştırması modeline yönelik algılarındaki değişiklikler dikkate alındığında hem çalışmanın başında hem de sonunda öğretmenlerin uygulamaya yönelik olarak pozitif bir tutum içerisinde oldukları fark edilmiştir. Öğretmenler çalışmanın başında bazı endişelere sahip olmalarına ve böyle bir uygulamayı ilk defa tecrübe ediyor olmalarına rağmen, uygulamanın beklentilerini karşıladığı; öğretmenlerin bilgilerinde, sınıf içi uygulamalarında ve bakış açılarında gelişmelere yol açtığı; öğretmenlere kişisel ve mesleki gelişim yönünden fayda sağladığı, ve son olarak öğrencilerin öğrenme sürecine aktif olarak katılmaları için ilgi ve heveslerini teşvik ettiği gözlemlenmiştir. Ders Araştırması modelini uygulamanın öğretmenler, öğrenciler ve araştırmacı açısından etkilerine gelince, sonuçlar bu uygulamanın öğretmenlere kişisel ve mesleki gelişim, öğretmenlerin bilgisi ve öğretmenlik uygulamalarında gelişmeler, öğretmenlerin kendilerine, öğrencilerine ve kabiliyetlerine yönelik öz güvenlerinde artış, mesleki gelişim, öğrenciler ve öğretmenlik mesleğine karşı olumlu tutum geliştirme gibi bir çok açıdan fayda sağladığını göstermektedir. Ayrıca, süreç boyunca tecrübe edilen gelişmeler ve değişimler öğrencileri de öz güvenlerini teşvik etmek, akranlarla işbirliği yapmak ve öğrenme sürecine aktif katılmak açısından etkilemiş görünmektedir. Anahtar Kelimeler: Mesleki gelişim, ders araştırması, İngilizceyi yabancı dil olarak öğreten öğretmenler, repertuar çizelgesi, algılar, öğretmenlerin öğrenmesi