Prekonsepsiyonel dönemde Akdeniz tipi diyete uyumun ve kafein tüketiminin değerlendirilmesi

Karaca, D. (2024). Prekonsepsiyonel Dönemde Akdeniz Tipi Diyete Uyumun ve Kafein Tüketiminin Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Atlas Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı, İstanbul. Prekonsepsiyonel dönem, bir kadının gebelik öncesi sağlık ve yaşam tarzı alışkanlıklarının gelecekteki gebelik ve bebek sağlığı üzerindeki etkilerini kapsayan kritik bir süreçtir. Bu dönemde annenin sağlığını optimize etmek, doğacak bebeğin de sağlıklı bir başlangıç yapmasına katkıda bulunmaktadır. Bu araştırma ile prekonsepsiyonel dönemde Akdeniz diyetine uyumun ve kafein tüketiminin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Kasım 2023 – Ocak 2024 tarihleri arasında bir sağlık kurumunun kadın doğum polikliniğine başvuran 18-49 yaş arasındaki prekonsepsiyonel dönemde olan kadınlar ile yüz yüze anket yöntemi ile yapılan bu çalışmaya 327 kişi katılmıştır. Araştırmaya katılan hastaların demografik özellikleri "Genel Bilgiler Formu" ile, Prekonsepsiyonel Bilgi ve Tutum Ölçeği, 14 Maddeli Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği, Kafein Kullanım Bozukluğu Ölçeği araştırmacı tarafından katılımcılar ile soru cevap yapılarak kaydedilmiştir. Araştırmaya katılan prekonsepsiyonel dönemdeki kadınların boy uzunluğu ortalaması 163.6±5.75 cm, ağırlık ortalaması 64.7±14.48 kg, doğum sayısı ortalaması 0.62±1.03 adet, düşük sayısı ortalaması 0.13±0.52 adet ve BKİ ortalaması 24.18±5.36 kg/m2 olduğu görülmüştür. Katılımcıların 138'i (%42.2) evli ve 189'u (%57.8) bekardır. Evlilerin Akdeniz diyeti puan ortalaması bekarlardan istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksekken; bekarların ise kafein tüketimi puan ortalamasının evlilerden istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksek olduğu görülmüştür. Katılımcıların 61'i (%18.7) düzenli egzersiz yaparken 266'sı (%81.3) egzersiz yapmamaktadır. Bu çalışmada, prekonsepsiyonel dönemdeki kadınların büyük bir çoğunluğunun yeterli düzeyde beslenme bilgisine sahip olmadığı ve çoğunluğunun Akdeniz diyetine uyumunun düşük seviyede olduğu sonucuna varılmıştır. Prekonsepsiyonel dönemdeki kadınların beslenme bilgi seviyelerinin arttırılması ve beslenme tedavisinin önemi konusunda bilinçlendirilmesi, toplum sağlığı açısından önemlidir. Anahtar Kelimeler: Prekonsepsiyonel, Akdeniz Diyeti, Kafein, Gebelik, Bebek