Premenstruel disforik bozukluk ve premenstruel sendrom tanılı olgularda çocukluk çağı travmatik yaşantılarının kendine zarar verme davranışı, intihar girişimi ve cinsel işlev üzerine etkisinin incelenmesi

Premenstrüel Sendrom ve Premenstrüel Disforik Bozukluk Tanılı Olgularda Çocukluk Çağı Travmatik Yaşantılarının Kendine Zarar Verme Davranışı, İntihar Girişimi ve Cinsel İşlev Üzerine Etkisinin İncelenmesi Amaç: Premenstrüel semptomlar dünyada doğurganlık çağındaki hemen her kadın tarafından tecrübe ediliyor olmakla birlikte; bu semptoların bireyin yaşam kalitesini ve işlevselliğini etkileyecek boyutta gözlenmesi, şiddet ve özelliklerine göre premenstrüel sendrom ve premenstrüel disforik bozukluk tanımı kapsamında değerlendirilmektedir. Premenstrüel bozuklukların psikopatofizyolojisini, biyopsikososyal çerçevede çok geniş kapsamda değerlendirmek ve etiyolojik nedenleri nörobiyolojik, genetik, psikolojik, sosyokütürel alanlarda detaylı olarak incelemek mümkündür. Bu nedenler çerçevesinde bazı çalışmalar premenstrüel bozukluğu olan hastalarda çocukluk çağı travmatik yaşantılarının varlığına dikkat çekmiştir. Premenstrüel bozukluğu olan hastalarda intihar davranışı, kasıtlı kendine zarar verme davranışı ve cinsel işlev bozukluğunu bildiren çalışmalar mevcuttur. Benzer şekilde ÇÇT ile intihar davranışı, KVZD ve cinsel işlev bozukluğunun da ilişkisi pek çok araştırmada incelenmiştir. Fakat literatür verileri incelendiğinde premenstrüel bozukluğu olan hastalarda bu parametrelerin birbiriyle ilişkilerini değerlendiren çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı premenstrüel sendrom ve premenstrüel disforik bozukluğu olan hastalarda ÇÇT varlığının intihar davranışı, KVZD ve cinsel işlev bozukluğu üzerine ilişkisinin incelenmesidir. Yöntem: Bu çalışmaya, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğine 1 Mart 2020 – 31 Aralik 2020 tarihleri arasında premenstrüel yakınmalar ile başvuran ve son 6 aydır herhangi bir psikiyatrik tedavi almayan katılımcılardan yapılan değerlendirme sonrası; PMS veya DSM-5 tanı ölçütlerine göre PMDB tanısı alan, ardışık, 18-45 yaş arası, düzenli adet gören ve menstrüel döngüleri 25- 35 gün olan 100 kadın olgu dahil edilmiştir. Çalışmaya katılmak istemeyen, VIII mental retardasyon, demans, alkol ve madde bağımlılığı olan, travma sonrası stress bozukluğu tanısı bulunan, adet düzensizliği olan, hormon veya oral kontrsetif tedavi kullanan, anemi, endometriosis, hiperprolaktinemesi olan, gebe, emzirme döneminde olan olgular, ürogenital operasyon geçirenler, menapoz döneminde olan olgular çalışmaya alınmamıştır. Hastalara, sosyodemografik ve klinik veri formu, Premenstrüel Sendrom Değerlendirme Ölçeği (PMSÖ), Çocukluk Çağı Travma Ölçeği (CTQ-28), Kasıtlı Kendine Zarar Verme Anketi (DSHI), Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği (ACYÖ) uygulanmıştır. Verilerin analizleri SPSS-20.0 ile yapılmıştır. Bulgular: Bu çalışmada premenstrüel bozukluğu olan hastalarda yüksek oranda çocukluk çağı travmatik yaşantısı olduğu saptanmış ve çocukluk çağı travması varlığının premenstrüel bozukluk gelişimi için bir risk faktörü olabileceği görülmüştür. Ayrıca premenstrüel bozukluğu olan hastalarda çocukluk çağı travması varlığında kasıtlı kendine zarar verme davranışı ve cinsel işlev bozukluğunun anlamlı olarak daha fazla olduğu görülmüştür. Bununla birlikte premenstrüel bozukluğu olan hastalarda ÇÇT varlığında, semptom şiddeti arttıkça cinsel problemlerin de arttığı tespit edilirken, aynı bulgu ÇÇT bulunmayan grupta tespit edilmemiştir. ÇÇT toplam ve alt boyutlarının varlığı ile premenstrüel bozukluk düzeyinin ve intihar girişimi ile ilişkisi ise saptanamamıştır, fakat intihar girişimi varlığında ÇÇT ölçeği toplam puanının anlamlı olarak yüksek olduğu bulunmuştur. Sonuç: Premenstrüel sendrom ve premenstrüel disforik bozukluğu olan hastalarda ÇÇT varlığı ile kasıtlı kendine zarar verme davranışı, intihar ve cinsel işlev bozukluğu arasında ilişki bulunmaktadır. Çocukluk çağı travmatik yaşantısı varlığı premenstrüel bozukluk gelişimi için bir risk faktörüdür. Premenstrüel bozukluğu olan kadınlarda eş zamanlı çocukluk çağı travmatik yaşantısı varlığı hastalığın seyrini, tedavi ve terapi yaklaşımlarını değiştirebilir. Bu sebeple premenstrüel yakınması olan kadınların ilk başvuru ve değerlendirmelerinde çocukluk çağı travmatik yaşantılarının ek komorbid durumlar ile birlikte sorgulanması önemlidir. IX Anahtar kelimeler: premenstrüel sendrom, premenstrüel disforik bozukluk, çocukluk çağı travmaları, intihar davranışı, kasıtlı kendine zarar verme davranışı, cinsel işlev bozuluğu