Primer hiperparatiroidi nedeniyle cerrahi uygulanan hastalarda preoperatif tanı yöntemlerinin postoperatif hipokalsemi üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Primer hiperparatiroidizm (PHPT), normal veya ektopik yerleşimli bir veya daha fazla paratiroid (PT) bezinin otonomi kazanması sonucu, parathormonun (PTH) aşırı salınması ile karakterize bir hastalıktır. En sık 50-60 yaş arasında görülürken, kadınlarda erkeklerden 2-3 kat daha fazla görülmektedir. PHPT olgularının %80'ninden soliter adenom sorunludur. Küratif tedavi şekli cerrahidir. Cerrahi sonrası gelişebilecek komplikasyonlardan biri hipokalsemidir. Hipokalseminin uzamış ve tedaviye dirençli olduğu klinik tabloya ise aç kemik sendromu denilmektedir. Ocak 2012-Kasım 2020 tarihleri arasında başvuran ve primer hiperparatiroidi tanısı alıp paratiroidektomi uygulanan hastalar retrospektif olarak tarandı. Çalışma kapsamında 112 hastanın verileri kullanıldı.AKS gelişen hastalar Grup 1, AKS gelişmeyen hastalar Grup 2 olarak ayrıldı. Gruplar arasında preop ve postop dönemde kayıt altına alınan değerler arasındaki ilişki karşılaştırıldı.Çalışmaya dahil edilen hastaların 28'i (%25) erkek, 84'ü (%75) kadındı. Katılımcı kadınların 15'inde (%62.5) postop AKS görülürken, erkeklerde bu sayı 9'du (%37.5). Çalışmaya katılıp AKS gelişen hastaların ortanca (medyan) yaşı 59.5'di (23-83). Preop Ca+2değeri için 11.37 mg/dL kesim noktası olup, preop Ca+2değeri AKS gelişimini öngörme açısından %83 duyarlılık ve %58 özgüllük ile anlamlıdır. Perop PTH değeri için 26.83 pg/ml kesim noktası olup, perop PTH değeri AKS gelişimini öngörme açısından %79 duyarlılık ve %81 özgüllük ile anlamlıdır. Preoperatif dönemde ölçülen serum Ca+2düzeyi ile postoperatif 1. gün ölçülen serum Ca+2düzeyinin değişim oranınınAKS ile ilişkisine bakıldığında Ca+2düşme % değeri için %25.87 kesim noktasıdır.Ca+2düşme % değeri AKS gelişimini öngörme açısından anlamlıdır. Preoperatif dönemde ölçülen kan PTH düzeyi ile peroperatif ölçülen kan PTH düzeyinin değişim oranınınAKS ile ilişkisine bakıldığında PTH düşme % değeri için %87.71 kesim noktasıdır.PTH düşme % değeri AKS gelişimini öngörme açısından anlamlıdır.Sonuç olarak paratiroidektomi yaptığımız hastanın 50 yaşın üzerinde olması, kadın cinsiyette olması, patolojik paratiroid bezinin büyük olması (>21 mm) AKS gelişimi açısından bağımsız risk faktörleridir.Yine preoperatif ve post operatif dönemde ölçülen biyokimyasal parametrelerden; preop ölçülen Ca+2 değeri, perop ölçülen PTH değeri, perop ölçülen PTH değerinin preop ölçülen PTH değerine göre değişim oranı ve postop 1. Gün ölçülen Ca+2 değerinin preop ölçülen Ca+2 değerine göre değişim oranının, AKS gelişimini öngörmede kullanılabilecek parametreler olabileceğini düşünmekteyiz. AKS riskinin biyokimyasal olarak belirlenebilmesi için daha geniş sayıda hasta gruplarının dahil edildiği çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz.