Profesyonel erkek futbolcuların mevki ve bazı değişkenler açısından sporcu tükenmişliklerinin incelenmesi

Giriş ve Amaç: Tükenmişlik, bazen fiziksel rahatsızlıklarla karakterize olan, değişmeden kalan, işe ilişkin kronikleşmiş stres durumlarından sonra gelişen ruhsal ve fiziksel enerji azalması durumu için kullanılan popüler bir terimdir. Günümüzde sağlıklı yaşamın ön koşulu olarak bilinen spor, çeşitli branşlarda hem sportif performans hem de yaşam boyu spor amacıyla milyonlarca insan tarafından sevilerek yapılan önemli bir toplumsal ilgi alanı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye profesyonel futbol liglerinde futbol oynayan erkek futbolcuların mevkilerine ilişkin tükenmişlik durumlarının incelenmesidir. Spor alanı içerisinde tükenmişlik sendromuyla ilgili farkındalık yaratmak ve futbol sektöründe bu duruma en fazla maruz kalan bireyler olan futbolcuların konu hakkında bilinçlenmesini sağlamak çalışmanın bir diğer amacı olarak belirlenmiştir. Ayrıca çalışmada profesyonel erkek futbolcuların mevkisel tükenmişliklerinin bazı demografik değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Çalışmanın evreni, Türkiye Futbol Federasyonu 2020-2021 sezonunda 3. Lig, 2. Lig A, 2. Lig B, 1. Lig ve Süper Lig seviyelerinde mücadele eden 13 profesyonel erkek futbol kulüplerinden oluşmaktadır. Kulüplerde yer alan 178 profesyonel erkek futbolcuya hazırlanan ölçekler sosyal medya ve mail yolu ile ulaştırılmıştır. Futbolculardan bazılarıyla irtibat sağlanamaması, bazılarının formları gelişi güzel doldurması ve anket formlarının geçersiz sayılması gibi nedenlerden dolayı 48 anket çalışma dışı bırakılırken; 130 geçerli anket ile analiz aşamasına geçilmiştir. Katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanan 7 sorudan oluşan "Kişisel Bilgi Formu" ve 13 madde ve 3 alt boyuttan oluşan sporcu tükenmişlik düzeyleri için "Sporcu Tükenmişlik Ölçeği" uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmanın bulguları futbolcuların sporcu tükenmişlik seviyeleri Duygusal Fiziksel Tükenme ve Duyarsızlaşma alt boyutlarında düşük seviyede çıkarken Azalan Başarı Hissi alt boyutunda ise yüksek seviyede bulunmuştur. Oynanan mevki değiştirmek isteme değişkeninde istatistiksel olarak anlamlı farklılık sadece Duyarsızlaşma alt boyutunda olduğu tespit edilmiştir. Bu farklılığın Kararsızım ile Evet arasında Kararsızım olanlar lehine olduğu tespit edilmiştir. Profesyonellik Yılı verilerine göre Duygusal Fiziksel Tükenme alt boyutunda düşük düzeyde negatif yönlü istatiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmişken, Azalan Başarı Hissi ile Duyarsızlaşma alt boyutları arasında negatif yönlü anlamsız bir ilişki belirlenmiştir. Sonuç: Türkiye liglerinde görev yapan profesyonel futbolcuların sporcu tükenmişlik düzeyleri sonuçlarına bakıldığında hiçbir mevki arasında anlamlı bir farkın bulunamadığını, sporcuların tükenmişlik düzeylerinin düşük seviyelerde olduğunu ve yaş değişkeni profesyonellik yılı değişkenlerinde artış oldukça tükenmişlik düzeylerinin azaldığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Spor, Futbol, Sporcu Tükenmişliği,